Wie of wat is ons ware zelf? (Frederike Doeleman)

Als opmaat naar een kroonverjaardag onderzoek ik de vraag wie of wat mijn ware zelf is.

Rollen en posities in het leven

Ik begin met mijn rollen en posities in het leven tot nu toe te benoemen. Ik kom al snel tot zo’n 50 verschillende. Daarbij heb ik in zo’n 15 verschillende huizen in 10 verschillende plaatsen in 4 verschillende landen gewoond. Wat maakt zo’n terugblik interessant? Voor de vraag wie of wat ik ben. Iedereen die mij kent, beziet mij immers vanuit zo’n rol/positie, of vanuit meerdere. Wat bepaalt dus wie ik ben? Doe ik dat zelf of wordt dat mede bepaald door anderen? En wie of wat is mijn ware zelf?

De eerste jaren

Ik begin als baby, een eigen wezentje, waarbij het ware zelf misschien wel het meest zuiver (te zien) is. Maar dan ben ik direct ook nakomeling, dochter, zusje, kleindochter, nichtje. In 10 jaar tijd worden er in ons gezin 7 kinderen geboren. En ik realiseer mij, dat ik als zusje van drie broers en drie zusjes, alleen al in die ene positie op zes verschillende manieren word gezien en benaderd! Immers, zowel hun karakters als positie in het gezin zijn hierbij van invloed. Vreemd genoeg komt er, als ik naar die eerste jaren terugga, vooral een gevoel van eenzaamheid naar boven, terwijl het er toch krioelde van de kinderen! Ook angst, vooral ‘s nachts; ik voelde me blijkbaar niet echt geborgen.

Naar school

Er komen nieuwe posities/rollen bij. Ik moet mij handhaven in het grote gezin en trek mij vooral terug in het spelen met poppen. Ik ga naar school, krijg vriendinnetjes en mijn eerste vriendje. Door verhuizingen zit ik op drie verschillende ‘lagere’ scholen. Bij het diploma zwemmen als 8-jarige faal ik, doordat ik mij verslik. Hoe zien de anderen mij? Slim, want snel lerend – ik word geprezen door mijn juf – of introvert? Houden klasgenootjes afstand, of doe ik het zelf? Of een beetje slap, omdat ik mij na het verslikken tijdens het afzwemmen niet herneem en het diploma dus niet krijg? In hoeverre vormt dit soort situaties mij en raak ik hierdoor (nog) verder af van mijn ware zelf?

Van adolescent naar jong volwassene

Er gebeurt veel in deze fase. Het meest lastige is de relatie met mijn moeder. Zij heeft mij zien doorgroeien van een lief, braaf meisje dat graag met poppen speelt naar een zelfstandige jonge vrouw, die steeds meer haar eigen weg gaat. Erg lastig voor haar om te accepteren! Mijn eerste echte vriendje wordt absoluut niet geaccepteerd door mijn ouders. Wat doet hij? Helpt hij mij om meer bij mijn ware zelf (terug) te komen of brengt hij mij er juist verder vandaan?  Opleiding en studie, het vinden van de levenspartner, werk, een eigen huis. Dus weer andere relaties: studiegenoten, collega’s; via de partner word ik schoondochter en schoonzusje; ik krijg buren, waarvan een enkele een goede vriendin wordt. Hoe kijken zij tegen mij aan? En dan mijn collega’s. Er waren er ongetwijfeld bij, die mij (te) perfectionistisch vonden, scherp en kritisch, maar ook wel hartelijk en behulpzaam. Misschien moet ik mijn ware zelf niet zoeken in relatie tot anderen, maar alleen en uitsluitend bij mijzelf.

Volwassen en verder

Mijn kinderen worden geboren. En als ik zo’n baby aan de borst of op de buik heb en wij tweeën in stilte samen kunnen zijn, is er een immens gevoel van vreugde. Ik hoef alleen maar te zijn; is dit mijn ware zelf? Ik denk, dat je ware zelf is te vinden in de stilte, waar er geen voortrazende en over elkaar heen rollende gedachten zijn. Waar het goed is, als er vreugde is; maar er mag ook verdriet zijn. Niet wanneer er sprake is van woede, angst, foute trots, hebzucht en andere emoties, die ons uit onze doen brengen. Of moet ik zeggen: die ons uit ons ZIJN halen?!
In deze periode vervul ik ook andere rollen. Ik heb een baan, werk als zelfstandige, zit in besturen, werk als vrijwilliger. Ik heb een paar keer een burn-out. Is dat een wake-up call, omdat ik te ver van mijn ware zelf verwijderd ben geraakt? Ik ontwikkel mijn artistieke kwaliteiten; heb een huisgalerie en bemiddel voor kunstenaars. Er zijn voortdurend contacten met andere mensen, die mij steeds vanuit zo’n specifieke positie benaderen, bekijken en vaak ook beoordelen. Kan ik in die posities mijzelf zijn, of meet ik me een rol aan en houd ik – al dan niet bewust – een masker voor, zodat mijn ware zelf verborgen blijft?

Ik begin me steeds meer te interesseren in de psychologie van de mens. En nu ik dit stukje schrijf, herinner ik mij  weer het boek van Ingeborg Bosch: De herontdekking van het ware zelf. Zij heeft de zogeheten PRI therapie ontwikkeld. ‘Past Reality Integration’, zo lees ik nu op haar site ‘helpt je ten volle in het nu te leven. Het heldere model laat je inzien hoe jouw verleden je huidige leven ongewenst beïnvloedt. Maar belangrijker nog, PRI biedt je de mogelijkheid om deze blokkades op te heffen. Met effectieve technieken en praktische tools die je zelfstandig leert toepassen.’ En verder: ‘Dat is de sleutel tot een leven zonder afweer. Een leven in contact met jezelf, de ander en je omgeving. Vanuit je hart, in liefde en met overgave…’

Ik begin trainingen te volgen, die mij steeds dichter bij mijzelf brengen: Voice Dialogue, transactionele analyse, systemisch werk (familieopstellingen), mindfulness. Bij de voice dialogue oefeningen ga je meestal terug naar je kindfase. Dat kan heel verhelderend zijn. Maar ik herinner mij, dat ik ook een keer in de tijd vooruit ging. Als oude vrouw sprak is mijn mede-cursisten toe en zij werden tot tranen toe bewogen door wat ik zei en de wijze waarop. Ik was er zelf ook door geroerd, te ervaren dat je persoonlijke groei naar zo’n 30 jaar later blijkbaar al in je zit.
Wat echt een eye-opener met een blik op mijn ware zelf teweeg brengt is de opleiding tot Coach met het enneagram, die ik bij Corael heb gevolgd. Eigenlijk indirect, want wat werken met het enneagram in eerste instantie doet, is inzicht brengen in je karakterstructuur; niet alleen je kwaliteiten, ook je patronen, waarop je bij stress terugvalt en de ‘maskers’ die je – bewust of onbewust – opzet. Ga je die afpellen, dan kom je steeds dichter bij je ware zelf. Meditaties en het door Almaas ontwikkelde ‘open zelfonderzoek naar de beweging van de ziel’ brengen me naar steeds diepere lagen, daar waar het ware zelf huist. En dan kunnen wij ons realiseren, dat wij – mensen – daar niet van elkaar verschillen. Ons ware zelf is uniek en tegelijkertijd universeel!

Binnen een jaar zijn er twee kleinkinderen op mijn levenspad gekomen. Ik vervul nu ook de ‘rol’ van grootmoeder met verve! Als ik mijn pas geboren kleinzoon tegen mij aan houd en wij samen in stilte kunnen verblijven, is er uitsluitend vreugde. Er is geen angst, of wat voor verstorende emotie ook. Onze ware zelven lijken versmolten en ik realiseer mij, dat er geen onderscheid is. Het eenheidsbesef is ALomvattend. Ik hoop daar – ook alleen – veel te kunnen verblijven.

(c) Frederike Doeleman, 1 oktober 2017

Meer weten:
Over PRI: www.pastrealityintegration.com
Over het werken met het Enneagram: www.corael.nl
Over het open onderzoek van Almaas: www.diamondapproach.org

Tip:

Geef een reactie op deze column, helemaal onderaan deze pagina.

En onder de column kun je via ‘View all posts’ toegang krijgen tot alle columns van deze auteur.

1 Reactie Wie of wat is ons ware zelf? (Frederike Doeleman)

  1. Jolanda Verburg 05/10/2017 op 15:55 #

    Wat een mooie reflectie op je leven, Frederike.
    Zo mooi om te zien dat een kleinkind de cirkel rond maakt.

Geef een reactie