Vrijheid en vrijwilligheid (Chiara Sahin-Pisanu)

De discussies over vrijheid en vrijwilligheid in de samenleving verharden nu de QR-coronapas is ingevoerd.

Het is kermis in ons dorp. Mijn favoriet is de schiettent. Ik ben genetisch gezegend met een vaste hand en vind het geweldig om een foto te schieten. Het leuke van de schiettent is dat je altijd 12 keer mag schieten voor de prijs van 10 schoten. Gratis en voor niets krijg je twee schoten extra. Meestal heb je die ook nodig, want de eerste schoten moet je wennen aan de afwijking van het geweer. Toch voelt het als een cadeau. Vroeger kocht mijn moeder altijd van die waspoeder met Thunderbird poppetjes. Omdat er niet veel geld was en we niet zoveel cadeautjes kregen, kon ik niet wachten tot de waspoeder op was. Ik herinner me nog goed de opwinding: Welk poppetje zit er nu weer bij? Zou ik weer een nieuwe krijgen?

Cadeautjes bij de boodschappen

Tegenwoordig weet ik dat gratis niet echt gratis is. Al die kleine cadeautjes bij de boodschappen, daar betaal je indirect zelf aan mee. Toch blijft iets van de oude opwinding nog steeds omhoog komen als ik ergens ‘gratis’ zie staan. In het begin met mijn nieuwe Instagram account heb ik dat ook. Er zijn allerlei boeken, korte cursussen, snuffellessen die je zomaar krijgt. Daar hoef je alleen maar je emailadres voor te geven. Vervolgens wordt je dood gegooid met reclame en uitnodigingen om tegen gigantische kortingen deel te nemen aan hele opleidingstrajecten. Zo verleidelijk om aan toe te geven. Je kunt toch immers altijd de toezender blokkeren? Er zijn zelfs ondernemers die zich hebben gespecialiseerd om jou te leren hoe je een dienst kunt verkopen via online verkoop. Ze gebruiken grote woorden voor iets dat zo oud is als de mensheid: eerst iemand binnen hengelen, een relatie opbouwen, de aantrekkelijke, eenmalige aanbieding benadrukken en verkopen en daarna de relatie verdiepen, zodat mensen nog meer kopen, want er zijn ook nog andere leuke diensten waar je ook iets aan hebt.

Het lijkt wel of ik op de markt rondloop, waar de ene verkoper nog harder roept dan de andere. ‘Bananen, mooie gele bananen, extra goedkoop vandaag, kijk mevrouwtje, extra lekkere bananen!’ Soms maakt een verkoper er een hele show van en word je verleid om stil te staan. Als dank voor gratis vertier besluit je toch maar die bananen te kopen, want ‘och dat eet je toch wel op, ook al heb je nog appels en druiven liggen’. Hetzelfde gevoel krijg ik onderhand met de hele situatie rondom de QR-coronapas. Eerst krijg je gratis en voor niets een vrijwillige vaccinatie of twee, drie en misschien over een tijdje wel vier, aangeboden. De argumenten om je te laten vaccineren zijn veelzijdig en gestoeld op goed koopmansgedrag: je wordt verleid, er wordt ingespeeld op verantwoordelijkheidsgevoel, op saamhorigheidsgevoel, op schuldgevoel, op angst.

Mariana Anatoneag via Pixabay

Het Presidium van de Opperste Sovjet

Mensen met zorgen over bijwerkingen, lange termijneffecten en de werkelijke bijdrage aan de bestrijding van dit zogenaamd A-status virus worden weggewuifd en gebagatelliseerd. Informatie is verstopt onder een dikke laag nietszeggende websites, telefonistes en bewerkte data waar de honden geen brood van lusten. Geheimzinnigheid en afleiding alom. Hoe langer dit duurt, hoe meer het gaat lijken op de handelswijze van het Presidium van de Opperste Sovjet. We hebben goed gekeken naar de werkwijze en de ervaringen van de gezondheidsdienst van het Presidium, SANEPID[1], waardoor tuberculose en malaria werden uitgeroeid. Het enige verschil is dat verplichte vaccinatie in de USSR óók echt verplicht was en niet onder het mom van vrijwilligheid werd opgedrongen.

Hoe vrij zijn we als we een bewijs van vaccinatie, van doorstane ziekte of van een negatieve PCR-test nodig hebben om echt deel te kunnen nemen aan de samenleving? Hoe vrijwillig is een vaccinatie als het ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid niet gaat optreden tegen bedrijven die van hun werknemers een vaccinatiebewijs eisen als ze op kantoor willen werken? We hebben gelukkig nog geen Italiaanse toestanden, maar zitten er niet ver van af! Het is heel duidelijk dat we ons op een hellend vlak bevinden. Waar gaat dit eindigen? Mag een werkgever straks vragen naar de resultaten van het onderzoek naar je zwemmerseczeem, naar de hoogte van je bloeddruk of de uitslag van je SOA-onderzoek? Want wie weet welke collega risico loopt om ook zwemmerseczeem te krijgen in de gezamenlijke douche? Of, nog een stapje verder: Mag een werkgever straks bepalen dat je op zondagavond niet naar de kroeg mag, wat je doordeweeks moet eten en hoe vaak je moet gaan sporten?

D. Koch via Pixabay

Cake Walk

In het feodale tijdperk hadden we een naam voor dergelijke relaties: ‘horigheid’ werd dat genoemd. Nog niet zo lang geleden, in de jaren vijftig van de vorige eeuw ongeveer, werkten mensen bij een fabriek, kregen huizen van de baas, waarvoor ze huur betaalden aan diezelfde man, ze kochten hun etenswaren in de winkel van diezelfde ondernemer, want dan konden ze er met korting kopen. En, als de baas het nodig had, dan verleenden ze ook nog gratis, na werktijd, hand- en spandiensten, want je wist maar nooit of je nog werk had als je dat weigerde. De nieuwe ontwikkelingen zijn erger dan dit. Elk computersysteem kan gekoppeld worden, elke informatie die u ooit gedeeld hebt via een internetverbinding is ergens opgeslagen, elke zoekopdracht is bekend ookal hebt u allerlei beperkingen ingesteld. Respectloosheid van een Presidium voor afspraken, wetgeving en een gentleman agreement is eerder regel dan uitzondering. Een goede koopman stopt niet met verkopen als het hem voor de wind gaat.

Op de kermis staat ook een attractie met meerdere hellende vlakken, de Cake Walk. De attractie bestaat al sinds ongeveer 1900. Je kunt vrijwillig kiezen om er in te gaan en de route te lopen. Als je er eenmaal in bent, is het niet zo makkelijk om te stoppen. Je moet door tot het bittere einde. Kiest u er voor om de route te lopen? Of stelt u de moeilijke vragen op uw werk? Gaat u de confrontatie aan om vrijwilligheid ook echt vrijwillig te houden?

 

©Chiara Sahin-Pisanu, 30 september 2021

[1] The SANEPID Service in the USSR, DR. R. Glass, march 1976, Public Health Reports 91 (2): 154-8

, , , ,

Reacties gesloten.