Voorbij het bekende (Chris Elzinga)

Ik houd ervan om met de fiets door Nederland te trekken. Als ik terugkijk op mijn laatste tocht door het westen van het land, zie ik hoe herinneringen en ideeën die ik heb, mijn waarneming en dus ook mijn ervaring beïnvloeden. Wat is er voorbij het onbekende te ontdekken?

Verrassing onderweg

Een paar vakantiedagen fietsen door Nederland geeft me een frisse kijk op het land waar we doorheen rijden. Het eerste stuk van Haarlem naar Leiden langs de Leidsevaart is bekend, we komen hier wel vaker langs. Maar dit keer is het regenachtig en voelen we ons genoodzaakt zo nu en dan te schuilen voor felle regenbuien.
Op een gegeven moment is het weer zover. We slaan op goed geluk een zijweg in en belanden op een parkeerplaats. Blijkt daar een werkhotel te zijn voor arbeidsmigranten. Ik ben verrast. Voor de ingang staan twee Poolse jongens op vervoer te wachten. We maken een praatje. Nee, mensen van onze leeftijd zien ze in Polen niet op toerfietsen rijden, laat staan trektochten maken. En ze zijn blij dat visa, werk, verblijf, transport zo goed voor hen geregeld is.
Als we even later verder rijden, besef ik hoe onverwacht nieuw ik deze ‘bekende’ plek nu ervaar. Er blijkt een hele wereld van werkende Oost-Europeanen achter de windsingel schuil te gaan, waar ik andere keren achteloos voorbij ben gereden.

Het Groene Hart

Voorbij Leiden loopt onze route door het Groene Hart. Intussen is de zon gaan schijnen. We maken dankbaar gebruik van fietsknooppunten, die heel goed bewegwijzerd zijn. Na het drukke Leiden is Zoeterwoude-Dorp een oase van rust. We volgen ’t Watertje, aan de oostrand van het dorp.(1) Overal staan mooie huizen, oud en nieuw door elkaar. Toch lijkt de tijd hier stil te staan. Er heerst een weldadige stilte en rust.

Zoeterwoude-Dorp, langs ‘t Watertje

De Rotte

We vervolgen onze route langs de meanderende Rotte.(2) Hoewel ik een paar kilometer verderop –  in Capelle a/d/ IJssel – geboren en getogen ben, ben ik hier nog nooit geweest. Wat me opvalt is hoe landelijk het hier nog is, zo vlak onder de rook van Rotterdam.
We verlaten de Rotte en rijden vrij plotseling door nieuwbouw van Capelle a/d IJssel.(3) Het fietspad pad lijkt een oude waterloop te volgen, waar deze buitenwijk omheen is gebouwd. Er zijn nauwelijks mensen op straat; we zijn zowat de enigen die de buien trotseren. Overal langs het pad zorgen volgroeide bomen voor een sfeer van vriendelijkheid en rust. Het is een genot zo te fietsen, zonder gehinderd te worden door ander verkeer.

Herinneringen

Ik ben geboren aan de westrand van Capelle. Vroeger heette dat Capelle West. In de volksmond werd het ‘Keten’ genoemd, waarschijnlijk naar de huisjes van de arbeiders die op de werven werkten. Herinneringen komen in me op. Hoe ik me als ‘import’ uit Rotterdam daar nooit thuis heb gevoeld. We hadden een ander geloof, dat maakte in deze streek toen heel veel uit. Ik zie nog de mannen en vrouwen in stemmig zwart op zondag met hun gezinnen naar de kerk lopen. Alles ging lopend, want fietsen en autorijden op de ‘dag des Here’ paste niet bij hun geloof. Zelf moesten we ons dan als kinderen rustig houden, geen spontane spelletjes buiten de omhulling van de eigen tuin. Dat ook de sfeer in het gezin helemaal niet goed was, maakte de plek er voor mij zeker niet fijner op. Wat was ik blij dat ik op m’n veertiende weg deze streek achter me kon laten…

Als we even later bij de Hollandse IJssel arriveren, ga ik toch een vertrouwdheid voelen. Vroeger vond ik de rivier altijd fascinerend: die constante stroom water, die enorme stille kracht, waar ik ontzag voor had. Ik mocht er niet spelen, het was er best gevaarlijk, maar natuurlijk deed ik dat toch. Stukken hout die ik in het water liet glijden, waren boten die ik bestuurde. De rivier had altijd iets mysterieus.

Afbeelding van Couleur via Pixabay

Bij Ouderkerk a/d IJssel steken we met een klein pontje over. Dit heb ik altijd leuk gevonden. Het mooiste was de oversteek bij ruig weer, wanneer er veel golfslag was. Ik snuif de rivierlucht op, rijd door dit typische dijkenlandschap met z’n huizen aan weerszijden van de dijk. Het ziet er mooi en goed onderhouden uit. Dat was vroeger wel anders. De toegenomen welvaart is hier duidelijk merkbaar. Het maakt dat mijn herinneringen vervagen en het besef komt in me op dat het nu anders is. Na zoveel jaren kan ik dit gebied alsnog in z’n uniciteit waarderen.

Directe waarneming

Twee dagen later arriveren we met onze fietsen in Goes. Capelle ligt alweer ver achter ons. We hebben in Roosendaal de trein genomen om vandaag te kunnen profiteren van een straffe westenwind. Die blaast ons even later over de dijk van ’s-Gravenpolder richting Rilland.(4) Wat een genot, die wind in de rug, die zon op onze huid. Rijdend over een buitendijks fietspad hebben we vrij zicht op de Westerschelde: het weidse water, de vrijwel lege kwelders, de eerste groene plantjes die zich in de zoute ondergrond geworteld hebben. En dan die indrukwekkende wolkenluchten, die voor een continue verandering zorgen, de zon die daar doorheen straalt…

De Westerschelde, ter hoogte van Waarde

Hier is alles wat ik zie, nieuw voor me. Er zijn geen herinneringen die mijn waarneming versluieren. In dit onbekende land is schoonheid zichtbaar, voelbaar, direct, nu. En het opent me onweerstaanbaar.

© Chris Elzinga, 1 september 2020

Noten

(1) Fietsknooppunten 50-23-46: Zoeterwoude-Dorp.
(2) Fietsknooppunten 06-28-96-11-94-93-92: langs de Rotte.
(3) Fietsknooppunten 91-79, met een vervolg via 07-22-08: door de nieuwbouw van Capelle a/d IJssel.
(4) Fietsknooppunten 82-84-88-85-87-90-44-97-41-94-75: een stuk fietspad langs de Westerschelde.

, , , , ,

2 reacties voor Voorbij het bekende (Chris Elzinga)

  1. Greetje de Jong 02/09/2020 op 11:08 #

    mooie beschrijving van een hollandse fietstocht, aansprekend!

  2. Annelies 01/09/2020 op 14:50 #

    Erg leuk verhaal Chris, vooral omdat ik de plaatsen die jij benoemt ken.
    Aan de Rotte ( Bergschenhoek) heb ik jaren gewoond.
    Groet, Annelies

Laat een reactie achter op Greetje de Jong Click here to cancel reply.