Verstilling op Texel – de nacht van de maansverduistering (Chris Elzinga)

De nacht van de maansverduistering, eind juli, was een perfecte gelegenheid om een nacht al wandelend door te brengen. In het licht van de maan liepen we ‘uit de tijd’ in de stilte van de nacht.

Op weg

Het is vrijdagmiddag 27 juli. We reizen met trein, bus en boot naar Texel. Het belooft een bijzondere nacht te worden: een combi van maansverduistering en heel zacht weer. Ideaal voor een nachtwandeling.

Enkele uren later zitten we op het noordelijkste puntje van het eiland aan ons avondmaal. De sfeer is zomers: ontspannen, rustig, we genieten van de schakeringen van licht die de lucht voortdurend anders kleuren.

Verstilling

Om half tien beginnen we onze wandeling. We lopen om de vuurtoren heen naar de oostkant van het eiland. Eerst over het strand, langs de waterlijn. Op allerlei plekken spelen nog kinderen in en bij het water, ouderen zitten relaxed op hun strandstoelen of maken in het avondlicht nog even een wandelingetje voor het slapen gaan. Alles verstilt heel langzaam.

De lucht lijkt ook te verstillen. Geleidelijk aan wordt het donkerder. De kleuren nemen in intensiteit af. De vuurtoren is begonnen z’n licht over land en zee uit te strooien.

Op de uitkijk

Waar het strand ophoudt gaan we verder over een geasfalteerde weg langs een dijk. Er is nog geen maan te zien. Op de plek waar ons pad de dijk naar de zeezijde oversteekt staat een groepje mensen al op de uitkijk om de eerste glimp van de verduisterde maan op te vangen. Ze kijken vol verwachting naar een donker wordende hemel. Zelf kijken we nog even achterom om naar het laatste avondlicht. Om vervolgens in de nacht te verdwijnen.

Dan wordt het pas echt stil. Er is alleen het geklots van golven tegen basaltblokken, het geluid van onze voetstappen, van mijn stokken op het asfalt.

De bloedmaan

Ineens is daar de maan, al aardig hoog boven de horizon. Mijn partner ziet haar het eerst. Kijk, de maan! Het is rond half elf. Ze is helemaal rond en zacht-rood, wonderschoon. Omdat ze zich in de schaduw van de aarde bevindt, weerkaatst ze nauwelijks licht. Kijk even mee via een filmpje van de maansverduistering.

Achter ons is er nog een beetje avondlicht, dat nu snel minder wordt. We checken de twee lampjes die we mee hebben genomen om, als het echt nodig is, ons pad te verlichten.
Terwijl we zo lopen, beweegt de donker gekleurde maan met ons mee. Zij is anders dan ‘normaal’, maar dat geldt ook voor ons lopen door de nacht. Het is avontuur, leuk, maar ook spannend, wat en wie komen we tegen, hier wandelend in het donker?

Net wanneer ons pad nauwelijks meer te zien is, verschijnt een eerste puntje zonlicht links op de rand van de maan. (In  het filmpje gebeurt dit rond 49:00 minuten). Gefascineerd kijken we hoe dat puntje zich snel uitbreidt tot een smalle sikkel van licht. Het is van een grote schoonheid. Terwijl het licht zich langzaam over het maanoppervlakte verspreid, blijft de rode gloed van het onverlichte deel nog lang zichtbaar.

Anderhalf uur later baadt de hele maan in het volle zonlicht. Het licht weerkaatst in de Waddenzee. Het pad is nu goed zichtbaar.

Verandering van atmosfeer

Ook in ander opzicht is het een bijzondere nacht. Het is zo warm dat we nog lang in korte broek en T-shirtje kunnen lopen. Eerst staat er een stevige oostenwind. Maar als we op een bankje midden op de dijk pauzeren, valt de wind vrij plotseling weg. Het wordt heel stil.

Boven ons is een zwarte hemel en een helder lichtbaken. Het landschap om ons heen is zichtbaar, maar heeft geen kleur. Alles in de schaduw van het maanlicht is inktzwart. Alles ademt stilte uit, zelfs de golven van de zee zijn tot rust gekomen.

Even later steekt ineens een westenwind op. Het wordt ook snel koeler. We risten de pijpen aan onze afritsbroeken en trekken onze vesten aan. Het moet niet veel koeler worden, want jassen hebben we niet meegenomen.

We hebben geen idee meer van tijd. Het donker lijkt de tijd op te slokken. Tijd wordt een abstractie. Het lijkt of we ergens de tijd uit zijn gelopen. Of misschien lopen we wel buiten de tijd. Met de tijd verdwijnt ook het gevoel van snelheid en afstand. Ook dat worden abstracties.

Ontmoetingen onderweg

Dan doemen op ons pad grote schaduwen op. Het lijken wel dinosauriërs. Gelukkig bewegen ze niet.  Het blijken grote bulldozers te zijn, die overdag grote hoeveelheden aarde, klei en stenen versjouwen om de dijk op te hogen en te versterken. Hekken sluiten ons pad af, dwingen ons naar de andere kant van de dijk. Zodra we kunnen, klimmen we weer afrasteringen heen terug naar de zee-zijde. Ik voel me net zo’n jongen op avontuur.

Bij Oudeschild, een vissersdorpje aan de oostkust, pauzeren we op een verlaten terras in de haven. Lantarenpalen verlichten de plek met hun zachtgele licht, vissersboten liggen geduldig te wachten om uit te varen, her en der kletst touw tegen masten aan. Iemand rijdt op de fiets naar een onbekende bestemming, turend op een mobiel.

Weer op pad ontwaren we een zwarte vlek aan de kant van ons pad. Al snel worden de contouren van twee mensen zichtbaar, op een bankje. Is het goed volk? We groeten vriendelijk en krijgen een verbaasde groet terug. Twee wandelaars, wat zoeken die hier op dit tijdstip van de nacht? Ik hoor het ze denken. We zoeken niets. We zijn, we lopen, we ervaren de stilte, de tijdloosheid, de harmonie van het moment.

Betoverende stilte

Voorbij Oudeschild merken we verandering op in de atmosfeer. Heel subtiel verschijnt er licht achter ons van een naderende zon. En duurt het niet lang voordat ons pad evenveel van voren als van achteren wordt verlicht. De betovering van de nacht is voorbij. Maar de stilte is er nog lange tijd, alsof de wereld nog even niet wakker wil worden. Alleen de vogels hebben daar blijkbaar andere ideeën over.

Dat merken we ook als we even na vijf uur bij de veerboot arriveren. Er zijn al wat mensen, maar iedereen is stil, niemand lijkt de rust van dit moment te willen verbreken. Rust met stilte als grondtoon. Zelfs het gieren van de banden van de auto waarmee het bootpersoneel even later aan komt scheuren, kan die rust en stilte niet verstoren. We horen ze al pratend de boot opgaan. En dan valt alles weer stil.

Even later steken we met een handjevol mensen met de boot over naar Den Helder. Zelfs in het zachter gebrom van het schip is de stilte hoorbaar…

© Chris Elzinga, 1 september 2018

Tip:

Als je de column met anderen op Facebook wilt delen, klik dan op ‘Pagina leuk vinden’, helemaal onderaan in de voettekst.

2 reacties voor Verstilling op Texel – de nacht van de maansverduistering (Chris Elzinga)

  1. greetje de jong 07/09/2018 op 16:12 #

    Wat een mooie column over deze ook voor mij zo wonderschone avond
    greetje

  2. Jolanda Verburg 03/09/2018 op 13:07 #

    Ha Chris,

    Leuk om te lezen waar jij was om de bloedmaan te bewonderen.
    Op datzelfde moment was ik met vakantie in Beieren. Ons hotel lag hoog op een heuvel.
    Rond een uur of 10 liepen wij naar de achterzijde van ons hotel in de richting waarop wij dachten de maan te kunnen zien.
    Wij moesten verder omhoog om boven de bomen uit te kunnen kijken.
    En op zeker moment, ja hoor, daar stond hij dan! Wonderschoon, adembenemend, zo mooi.

    Wat is de natuur toch schitterend.

    Lieve groet, Jolanda

Geef een reactie