Tijd nemen (Gerome)

jeroen-42-kb

Tijd nemen, de levenskunst dat we onszelf vertragen, dingen langzamer doen, de tijd nemen om te reflecteren en te genieten. Gedurende de lunch ― met de lunch als tijd vertrager ― komen David Bowie, de voetbal iconen Johan Cruijff en Piet Keizer en de hyperruimte voorbij.

Ik lunch met goede vriend W in het voormalige stations gebouw van Abcoude, nabij Amsterdam, alwaar zich na jaren van verval het Hotel de Witte Dame heeft gevestigd.
Na de donkere januari-dagen schijnt er zowaar een lekker zonnetje. Ik haal W op zonder erbij te vermelden waar we naartoe gaan. Als we het oude perron oplopen heeft het zonlicht een bevrijdende uitwerking. Onder de overwoekering van onkruid, is het oude spoor, waar ik in de seventies tussen de ‘kluitjes met tieners’ stond te wachten op de stoptrein naar het Amstelstation, om naar school te gaan, nog zichtbaar. Het nieuwe spoor ligt een tiental meters verderop en loopt door een tunnel die onder het riviertje het Gein gaat. Het is hier voor de bewoners naast het spoor niet meer te leven. Van 2 lokale treinen per dag in 1843 in de eerste dienstregeling, is het traject tussen Utrecht en Amsterdam tot het drukste spoor van Nederland uitgegroeid.
W is zeer opgetogen over de locatie, op zijn gezicht verschijnt een blik van ‘het goede leven.’ We zijn beiden niet zo van die winterliefhebbers. W zegt: ‘Als ik het voor het zeggen heb, teken ik zo voor een winterslaap tot half maart of zo.’
We gaan naar binnen en bestellen de lunch.

Jeroen c5-3a

Al babbelend constateren we, ondanks de minder leuke dingen die gepasseerd zijn, dat 2016 door de bank genomen een genoeglijk  jaar voor ons beiden is geweest. Het zijn parallelle ‘werkelijkheidslijnen’ die onafhankelijk naast elkaar hebben kunnen bestaan.
David Bowie komt ter sprake, het is nu een jaar geleden dat hij is overleden. Onwerkelijk. In mijn beleving heeft het overlijden van Bowie ergens midden in 2016 plaatsgevonden. Ik luister vaak naar zijn laatste album Blackstar. Cool.
‘Het is of ik een tijdvlekje bij Bowie mis,’ zeg ik tegen W.
‘De dagen gaan langzaam en een jaar razendsnel,’ zegt W terwijl hij een slokje witte wijn neemt en goedkeurend de lunch proeft.
Ik laat zijn opmerking op me inwerken, en herken het. Kan niet anders dan het beamen.
‘En kun je het je voorstellen,’ zegt W, ‘dat het 24 maart alweer een jaar geleden is dat Johan Cruyff heen ging?’
‘Nee.’
‘Niet nee maar ja.’
‘Het lijkt gisteren.’

Onze blikken keren naar binnen terwijl we zijn begonnen met het verorberen van de lunch.

Voetballiefhebbers als we zijn, herbeleven we hoe Cruyff met de bal op de voet provocatief aanwijzingen geeft om vervolgens als vanuit het niets een steekpas te geven of juist te versnellen met een loopactie, gevolgd door een schijnbeweging. De tijd wordt gedold?
Zijn vaak onnavolgbare bewegingen worden en detail besproken.
‘Zoveel schoonheid man.’
‘Altijd het juiste moment.’
‘Het nakijken geven.’

Een aantal memorabele wedstrijden komen langs. We genieten, hebben vaak naast elkaar in het oude Ajaxstadion de Meer, te Amsterdam – Watergraafsmeer -, op de tribune gezeten. Weemoedigheid maakt zich van ons meester.

‘Elk nadeel, heb een voordeel.’
We horen de stem van Cruyff met zijn eigenzinnige woordgebruik waarmee hij zijn inzichten verkondigde.
‘Als wij de bal hebben kunnen hunnie niet scoren.’
‘Toeval is logisch. Je gaat het pas zien als je het door hebt.’
‘Als je te laat bent, moet je zorgen dat je op tijd vertrekt.’

De glazen met witte wijn worden geheven.
‘Cruyff bezielde met de bal aan zijn voet de Kosmos.’

W die zijn studie natuurkunde heeft afgebroken om over te stappen naar het theater, kan met zijn bijna zonderlinge ideeën verfrissend uit de hoek komen. Ik voel zijn momentum aankomen, zijn ogen knijpen ietwat samen. ‘Stel,’ zegt W, ‘als je het voetbalveld als hyperruimte ziet.’
‘Je hebt Cruyff in de hyperruimte geprojecteerd?’
‘Ja, dat komt zo in me op,’ zegt W. ‘Valt zomaar binnen.’

Jeroen c5-1a Hyperruimte

Het voetbalveld als een hyperruimte, met Cruyff daarin bewegend, een brede grijns verschijnt op mijn gezicht. Ik zie ineens nieuwe mogelijkheden voor mijn tijdcolumns. De hyperruimte is een alternatieve ruimte of dimensie ‘boven’ de ons bekende ruimte. De normale natuurwetten gelden in de hyperruimte niet, waardoor snelheden sneller dan de lichtsnelheid bereikt kunnen worden.
‘Ga verder.’ Ik beneen en al oor.
‘Cruyff was zijn tijd ver vooruit, alles wat hij heeft nagelaten moet volgens mij in de hyperruimte nog verwerkt worden.’ Aan W’s gezicht is te zien dat zijn gedachten op stoom komen.
‘Stilzetten, de bal op de voet, tegenstander uitdagen, kom maar, versnellen, vertragen en erlangs alsof de tegenspeler er nooit heeft gestaan, dat zijn de echte hyperruimte-kwaliteiten.’
Ik ben nog steeds een en al oor.

‘Zelfs de hyperruimte moet er volgens mij nog heel wat moeite voor doen om vooruitgangdenker Cruyff een plaatsje te geven. Het zou me niet verbazen als het voor de hyperruimte een flinke klus is om zijn passeerbeweging te verwerken. En dat er nog geheugen aangemaakt moet worden omdat er nog geen geheugen voor is.’

W zwijgt een moment en begint dan hardop na te denken.
‘En Cruyff zoekt ook altijd de lege ruimte op. Daar waar je de bal in negen van de tien keer kwijt kunt, ook dat is een pur sang hyperruimte-kwaliteit.’
Ik beweeg in W’s gedachtegang mee.
‘Hoe zou het zijn om Cruyff in de hyperruimte te zien bewegen, denk je W?’
‘Cruyff beweegt in een lijnenspel dat mathematisch aandoet. Het interessantste aan lijnen in de hyperruimte zijn de aanvullende mogelijkheden die ze je bieden. Vaak kun je met behulp van een lijn al een nieuwe dimensie ontdekken, nieuwe verbanden zien. Een lijn maakt van een andere lijn een vlak. Van een vlak een ruimte en van een ruimte een hyperruimte.
‘Daar zijn dan wel spelregels van een totaal nieuwe orde voor nodig.’
‘Dat is een kwestie van evolutie. Spelregels staan altijd ter discussie. Wel of geen buitenspelregel. Daar komen we wel uit.’

W is niet meer te stuiten.
‘De hyperversneller die zijn passeerbewegingen met de bal aan de voet via de licht-transportmethode minimaal drie tot negen keer herhaalt, terwijl de tegenstander ondanks de uiterlijke gelijkenissen van de herhalingspatronen telkens weer opnieuw en nog sneller op het verkeerde been wordt gezet.’
‘Bewegingspatronen die tot de onmogelijkheden wordt gerekend.’
‘Ja.’

W kijkt me enthousiast aan. ‘Er gaan hele nieuwe iconische beelden ontstaan.’
‘Het voetbal gaat dan wel heel snel worden,’ zeg ik fronsend, ‘straks zijn de voetballers sneller op de plek waar ze de bal heen willen schieten dan de bal die dan nog moet arriveren, terwijl de voetballers daar een beetje staan te….’
‘Ja, daar heb je een punt. Maar geen nood, zoals bekend heeft Cruyff overal een antwoord op. Hij keert het om of zet je op een boeiend spoor.’

W denkt een ogenblik na.
‘Als je te vroeg bent, moet je zorgen dat je later vertrekt,’ grapt W vervolgens.

De glazen met witte wijn worden geheven.
‘Je gaat het pas zien als je het door hebt’.
We lachen. ‘Goed lunchje maken ze hier.’
‘En wist je Jeroen, dat de hyperruimte in de wetenschap, ook wel een cosmic free lunch wordt genoemd?’
‘Je houdt van toepasselijkheden.’
‘Je kent me toch.’

We verwerken de lunch, bestellen koffie, gaan achterover zitten, zwijgen en laten ons gesprek bezinken.
‘En toeval bestaat niet,’ zegt W.

Ronald de Boer, ook oud-Ajax spits, broer van Frank, de Boertjes, twee generaties later dan Cruyff, komt met zijn vrouw achter een kinderwagen (tweede leg) De witte Dame binnenlopen. Hij vraagt of het tafeltje naast ons vrij is. We knikken. Terwijl de ober de lunchresten van de voorgangers opruimt, zegt W bijna fluisterend: ‘De Boer kon ook hele mooie doelpunten maken. Ik zie de stiftbal van de Boer over de keeper heen tegen Willem 2 in 1995 nog zo voor me. Ik zat in het stadion.’

De jongetjes in ons komen bovendrijven. Er ontspint zich een gesprek tussen W en de Boer over de nieuwe buitenspeler uit Brazilië die Ajax heeft gekocht. De Boer kan hem nog niet beoordelen, zegt hij. Hij laat zich graag verrassen. Ajax is niet altijd even gelukkig geweest met voetballers uit Zuid-Amerika. Ze moeten wennen aan de andere levenscultuur en het ‘koude’ weer.
In opperste beste stemming verlaten we het stationsgebouw en blijven even op het oude perron stilstaan. Oude tijden.
‘Wie weet staat er nog ergens een oude stoomlok, klaar om te vertrekken, die de spoorwegambtenaar in het dienstrooster is vergeten,’ grap ik. ’Zoals zo’n Japanse soldaat die al zestig jaar in het oerwoud verscholen zit, en denkt dat het nog steeds oorlog is.’

Onze dag is helemaal goed. 2017 let it go. Terwijl we ons in huiswaartse richting begeven zetten we een nummer op van David Bowie. Het gaat over tijd.

Time – He’s waiting in the wings
He speaks of senseless things
His script is you and me boys

En dan stok ik.

Schavende aan deze column verneem ik dat Piet Keizer, de legendarische linksbuiten van het beroemde Ajax uit de jaren zeventig van de vorige eeuw, op 73 jarige leeftijd is overleden. Een jeugdheld. Met de fameuze schaarbeweging zette Keizer zijn tegenstanders op sierlijke wijze telkens op het verkeerde been. Zijn schaarbeweging is tegenwoordig niet meer op de voetbalvelden te zien. Sterker, in een memoriam bij De wereld draait door kende het jonge publiek de voetballer niet. ‘Wie is deze meneer? Schaarbeweging?’ Ze gingen het opzoeken op yYoutube.

En over hyperruimte gesproken, bij het scharen ‘aait’ de speler met de buitenkant van de voet over de bal, zodat de tegenstander denkt dat hij ermee schiet, maar het is een overstapje, er ontstaat een moment dat je even van de tijd los bent, en dan schiet de scharende speler met zijn andere voet de bal vlak langs het standbeen van de opponent. Machteloos moet hij toezien hoe hij wordt gepasseerd.
In de superlatieven wordt over Keizer gezegd: ‘Hij was even geniaal als Cruyff, maar onvoorspelbaarder.’
Voorbij de tijd gaan, in tijd voorbij gaan, een voorbijtrekkend jaar, Bowie, Cruyff en Keizer (David Bowie in de hyperruimte voor een andere keer). Het kan soms zo onwerkelijk zijn.

Time – He flexes like a whore
Falls wanking to the floor
His trick is you and me, boy

Time – In Quaaludes and red wine
Demanding Billy Dolls
And other friends of mine
Take your time

The sniper in the brain, regurgitating drain
Incestuous and vain,
and many other last names

I look at my watch it say 9:25 and I think
‘Oh God I’m still alive’

We should be on by now [x2]
La, la, la, la, la, la, la, la [repeat]

You – are not a victim
You – just scream with boredom
You – are not evicting time

Chimes – Goddamn, you’re looking old
You’ll freeze and catch a cold
‘Cause you’ve left your coat behind
Take your time

Breaking up is hard, but keeping dark is hateful
I had so many dreams,
I had so many breakthroughs
But you, my love, were kind, but love has left you
dreamless

The door to dreams was closed.
Your park was real dreamless
Perhaps you’re smiling now,
smiling through this darkness
But all I had to give was the guilt for dreaming

We should be on by now [x5]
La, la, la, la, la, la, la, la [repeat]
Yeah, time!

We draaien Bowie nog een keer.
Yeah, time!

We zijn huiswaarts gearriveerd.
Yeah, time!

© Jeroen Leenen, 1 maart 2017

Tip:

Onder deze tekst kun je via ‘View all posts’ alle voorgaande columns van Jeroen bekijken.

1 Reactie Tijd nemen (Gerome)

  1. Anja 14/03/2017 op 16:34 #

    Leuk verhaal Jeroen, Levendig geschreven en ja soms zijn we de tijd voor. Ik heb ook een workshop gemaakt met een vriendin. Deze ging energetisch zo diep ……zn tijd vooruit. T is nog te vroeg want hij loopt niet. Maar de ervaring is er. xx Groetjes Anja

Geef een reactie

Do NOT follow this link or you will be banned from the site!