Tijd, een virtuele ontmoeting (Gerome)

In de reis die we door de tijd maken is het niet altijd vanzelfsprekend, althans dat is mijn ervaring, dat zaken des levens elkaar per definitie ontmoeten.

TijdHet leek me in dit verband boeiend om eens uit te proberen om twee personen uit verschillende echelons van mijn leven ‘virtueel’ elkaar te laten ontmoeten. Wie zouden dat kunnen zijn?

Twee personen popten op. Het zijn levenscoach Tony Parsons en de dichter Gerrit Kouwenaar (9 augustus 1923, Amsterdam – 4 september 2014, Amsterdam). Hij was een Nederlands dichter, prozaschrijver, vertaler en journalist en maakte deel uit van de Vijftigers, een geruchtmakende dichtersgroep, midden vorige eeuw.

Had je me van tevoren gevraagd naar deze combi dan was er op mijn voorhoofd een grote frons met een vraagteken verschenen. Een soort spagaat van twee werelden, die geen tekens naar elkaar af leken te roepen.

Bij Parsons spreekt de eenvoud in zijn schrijven over verlichtende momenten me aan. In zijn boekje Het Open geheim, een bondig kleinood, staan passages die me telkens weer inspireren. Vooral op de  momenten dat ik in levensruis verzeild ben geraakt, lees ik het open geheim.

Bij Kouwenaar houd ik van het serene, heldere en raadselachtige in zijn gedichten. Ik heb altijd bij het lezen van zijn gedichten een momentje waarbij ik letterlijk even word stilgezet. Zijn dichtregels maken contact met het onveranderlijke (onkenbare). Het niets.

Zelf ben ik ook nieuwsgierig of er een innerlijk verbond tussen Tony Parsons en Gerrit Kouwenaar ontstaat.

Tijdloos

Tony Parsons wandelde op een dag in een voorstad van Londen in de zon door een park. Tijdens deze wandeling liet hij zijn projecties en verwachtingen los. En merkte hij dat elke voetstap die hij zette totaal uniek was. Het ene moment was een voetstap volledig aanwezig en het volgende moment verdwenen, om nooit weer op dezelfde manier herhaald te worden.

‘Wat er toen gebeurde gaat elke beschrijving te boven. Ik kan slechts in gebrekkige woorden zeggen dat er over alles een totale stilte en aanwezigheid leek neer te dalen. Alles werd tijdloos en ik bestond niet meer. Ik verdween en er was niemand meer die iets ervoer. Er was alleen maar eenheid in alles. Ik kan niet zeggen dat ik er één mee was, want ik was verdwenen. Ik kan alleen zeggen dat er een eenheid met alles plaatsvond en dat ieder deel vervuld was met een overweldigende liefde.’

Tegelijkertijd kwam er voor Parsons een totaal inzicht in het geheel om hem heen. Dit alles vond voor hem plaats in een tijdloze flits die eeuwig leek te duren. ‘Ik had het gevoel dat ik plotseling overvallen was en alles een nieuwe betekenis kreeg.’

Tijdrekken

Voor Kouwenaar was het doel van de poëzie (de kunst) om iets uit de tijd te trekken, even stil te zetten wat nog stil blijft staan als jij weer weg bent.

Men is er niet

Men is er niet, men ligt in zich, men ziet
vooruit in tijd terug, dit kan dus niet

dit is vandaag, een wig, eenvoud van niets
alsof men zich onteigent in een ding

binnen en buiten breekt hetzelfde licht, spiegel
die niet kan kiezen, tweeling, ik of ik

men ziet wat was terwijl men is, door zich
te zien wat blind is, onzin, kan dus niet

bestaat dus niet, dit liegt, wist uit in wit
alles is niets dan zwarter, witter zelfs

Terug bij Tony Parsons: ‘Wat ik zag was in zekere zin eenvoudig en duidelijk, maar op een andere manier volkomen onvertaalbaar. Het was of mij een antwoord was gegeven waar geen vraag voor bestond.
Er was mij een geheim getoond dat een ontsloten geheim was; en dat alles wat bekend of onbekend is, dit open geheim bevat en weerspiegelt. De natuur, mensen, geboorte en dood en al onze strijd, onze angsten en onze verlangens zijn vervat in onvoorwaardelijke liefde en zijn er een reflectie van.’

Dat is alles

Er is geen mens
er zijn mensen
er is poëzie geen gedicht
poëzie over langzaam voorbijgaan
geen gedicht over onbekenden

er zijn mensen en als ik zeg
ik bemin ze dan lieg ik
en als ik lieg ik bemin ze
dan spreek ik de waarheid
over één mens

en ik zeg zij alleen
maken steen steen
zij alleen maken water water
ik bedoel zij maken een wereld
die hun werd onthouden
door hem te bevolken
en dat is dubbel gezegd

zo leggen de feiten zich neer
dubbelzinnig en links
als de mensen
ik heb hen niet lief maar
ik sta hen bij als mijzelf
dat is alles.

In de verte hoor ik de echoënde gedachten van Gerrit Kouwenaar. ‘Hm, Tony Parsons? Nooit van gehoord. Is dat een Engelse dichter? Oh, een Levenskunstenaar… De leegte… liefde, de leegte achter de leegte, hm…’

Tony Parsons reageert: ‘Gerrit Kou-wen-aar… Again who is he? A Dutch poet… Gerrit K-ou-wen-aar, correct pronuncation? Am curious, send me a few poems…’

Ik laat de combi Parsons & Kouwenaar nog een ‘tijdje’ op me inwerken met een herlezing-kje zo nu en dan.

© Gerome, 1 oktober 2017

Bronnen:
Open geheim, Tony Parsons
Men is er niet, in: Gerrit Kouwenaar, Helder maar grijzer: gedichten 1978-1996, Amsterdam, Querido, 1998, p. 90
Dat is alles, in: Gerrit Kouwenaar, Gedichten 1948-1978, Amsterdam, Querido, 1982, p. 145

Tip:

Geef een reactie op deze column, helemaal onderaan deze pagina.

En onder de column kun je via ‘View all posts’ toegang krijgen tot alle columns van deze auteur.

Nog geen reacties.

Geef een reactie