The Green New Deal (Lenie van Schie)

Het is een week na 21 september, de herfst equinox. Enkele dagen zijn dag en nacht even lang. Ze herinneren ons aan het belang van evenwicht en balans tussen de tegendelen. Tussen uitreiken en terugtrekken, tussen onze verbinding met de wereld daarbuiten en ons innerlijke werkelijkheid. Een thema dat we goed kunnen gebruiken in een week waarin het klimaat centraal stond. Want ‘hoe doe je dat: klimaat’?

Het is de eerste keer dat ik me waag aan dit onderwerp. Ik vind het lastig, maar ik kan deze maand niet meer achterblijven. Op 20 september gingen wereldwijd meer dan een miljoen kinderen en jongeren de straat op, aangemoedigd door het initiatief, nu al weer enkele jaren geleden, door Greta Thunberg.

       

Mijn kleinkinderen waren die dag bij me, geen mars in de buurt waar ik me met hen bij kon aansluiten, maar ze maakten een tekening die we uploadden op Avaaz.
Tussen 20 en 27 september hielden jongeren een klimaatmars plaats van Wageningen naar den Haag en op 27 september stond volwassen Nederland op het Malieveld. En dat allemaal rondom een VN-top over klimaat in new York. Klimaat is een hot issue en wat moeten we ermee?

‘We doen wat we kunnen’

Steeds meer mensen proberen te ‘doen wat we kunnen’ en ik ‘doe’ er ook van alles aan. Ik ging per trein naar Florence, heb zonnepanelen op mijn dak en inmiddels ook 700 liter aan regenwater ruimte – 5 tonnen staan er rondom het huis, lelijke dingen maar je moet er wat voor over hebben. Ik scheid afval, eet biologisch en nauwelijks vlees, gebruik al vele jaren biologische schoonmaakmiddelen. Maar…..
Er is altijd een maar. Mijn maar is dat ik in een VW-camper rijd. Die zijn elektrisch nog niet te krijgen en als die er komen zijn ze nieuw en voor mij onbetaalbaar. En ik vlieg een keer in de 2 jaar naar de US, nog een maar.
Ik voel me schuldig, schuldig omdat ik als westerling jarenlang geprofiteerd heb van de luxe die in andere landen niet beschikbaar is. Ik schaam me omdat ik deel uitmaak van die groep die het goed heeft. Om me heen ligt een klein landgoed, een bungalow op 800 vierkante meter, grenzend aan percelen van min of meer gelijke grootte. Ooit een recreatiepark wonen hier steeds meer mensen permanent. Het bos is om de hoek, mijn huis is comfortabel verbouwd en ligt in een van de meest gezonde streken van Nederland.
En soms, om te ontkomen aan mijn bezorgdheid en angst voor de toekomst van ons mensen, kan ik ook nog denken: ‘Wie maakt mij wat? Het zal mijn tijd wel duren….’

Vervuiling is grenzeloos

In het kader van de VN-top afgelopen week in New York, was klimaat in het nieuws. Enkele thema’s schokten me. Zo hoorde ik – was dat voor het eerst? – hoe vervuilend en energieverslindend de kleding-industrie is. En 35% van alle kleding komt niet eens in de winkel terecht, maar wordt voor die tijd vernietigd. Ik besluit ter plekke mijn kleding-aankoop nog verder te verminderen, neem mij voor niets nieuws meer te kopen. Er hangt nog meer dan genoeg in mijn kledingkast.

Amsterdam zaterdagmiddag 21 september 2019

Ook hoorde ik voor het eerst dat de Inuit in Barrow, in het noorden van Alaska, op grote schaal naar olie en gas boren. Deze velden zijn, nu door de opwarming de bodem ontdooit, beschikbaar. Ik dacht dat juist deze groep zich tegen deze boringen zou keren, maar nu de ijswal die hun land beschermde tegen de zee, verdwijnt, hebben ze een stenen dijk nodig en de enige manier om die te bekostigen is uit de opbrengsten uit olie en gas in de bodem. Zij steunen dan ook het beleid van Trump dat de olie en gaswinning in deze gebieden stimuleert en hoe kan ik dat bekritiseren? De enige oplossing is dat we mondiaal geld vrijmaken voor alle dijken, stenen wallen en andere voorzieningen die nodig zijn om mensen veilig te laten wonen. Om dat te realiseren hebben we een andere manier van denken nodig. 

Een nieuw bewustzijn

Als we het klimaat willen aanpakken dan moeten we de totale manier van samenleven onder de loep nemen. Zolang we dat probleem niet als een uitdrukking zien van een zekere manier van denken, voelen alle maatregelen die we nemen voor mij als symptoombestrijding. Het is een manier van denken die tot wereldwijde ongelijkheid heeft geleid en die uiteindelijk onze leefwereld en onszelf kapot zal maken. 75% van de jongeren leeft op de grens van een burn-out en lijdt aan studiestress. Deze tijd vraagt om een nieuw bewustzijn. Ze vraagt ons om te onderzoeken wat ons drijft als we ons eindeloos volstoppen met nieuwe kleding, sieraden, parfum, meubels, auto’s, eten. Wat ons voortdrijft tot de rand van een burn-out. Ze vraagt om te onderzoeken wat hier aan de hand is.

Een aanpak die een uiting is van zo’n nieuw bewustzijn, las ik in het artikel van Naomi Klein in de Correspondent van 21 september: ‘Het is tijd voor een nieuwe groene politiek’. Dat maakt dat ik nu met een iets geruster hart over het klimaat kan schrijven.

Green new Deal

Naomi Klein bespreekt in dit artikel de ‘New Green Deal’ dat in maart dit jaar als wetsvoorstel ingediend werd door het Democratische Congreslid Alexandria Ocasio-Cortez. Het kreeg (nog) niet genoeg stemmen, maar dit ‘schrikbarend progressief plan’, zoals het genoemd wordt in de Correspondent, duikt overal ter wereld op. In dit plan lezen we hoe het hoog tijd is voor een nieuw bewustzijn.
De Green New Deal baseert haar visie en haar aanpak op een New Deal uit de jaren dertig van de vorige eeuw. De wereldwijde economische crisis van die tijd bracht arbeiders over de hele wereld in opstand en leidde wereldwijd tot massale demonstraties van arbeiders in alle sectoren. Ze leidde tot de invoering van een sociaal stelsel in alle Westerse landen. De demonstraties voor het klimaat zijn er al. Nu wordt het zaak om voorbij de symptomen te zien en actie te ondernemen. 

Naomi Klein bespreekt de New Green Deal (die voor haar nog niet ver genoeg gaat). In haar artikel wordt duidelijk hoezeer de klimaatcrisis de uitkomst is van een “levensstijl die shopping als de belangrijkste manier voor identiteits-, gemeenschaps- en cultuurvorming ziet”. En ze vervolgt: “Wat we nodig hebben zijn transities die erkennen dat er harde grenzen zijn aan ons consumptiegedrag, en die tegelijkertijd voor mensen nieuwe mogelijkheden creëren om hun levenskwaliteit te verbeteren en hun plezier buiten de eindeloze cyclus van het consumentisme te beleven. (…) Hier past een sterk pleidooi voor de plicht tot herstel: herstel van onze relatie met de natuur en met elkaar. Want al is klimaatverandering een crisis die is veroorzaakt door een teveel aan broeikasgassen in de atmosfeer, in diepere zin is die ook veroorzaakt door een extractieve mindset, door de instelling om zowel de natuurlijke wereld als het merendeel van haar bewoners als middelen te zien om uit te melken en vervolgens weg te werpen”.

Balans

In haar voorstel suggereert Naomi Klein een levensstijl waarin we meer de natuur ingaan of ons verdiepen in kunst. Dat vind ik nog erg mager. Daarmee verander je het bewustzijn niet voldoende om klimaatproblemen aan te kunnen pakken.
Wat naar mijn idee nodig is, is zelfreflectie. Hier liggen vragen die we onszelf kunnen stellen zoals: Wat is die honger naar consumptie, naar meer? Wat ligt daaronder? Is hier een innerlijk gevoel van tekort? Waar gaat dat tekort over? En: hoe kunnen we in onszelf vervulling vinden van dat tekort, zonder anderen en de aarde te schaden? Realiseren we ons eigenlijk wel hoezeer we de natuur uitputten? Hoe we onze eigen bestaansgrond uitputten?

Op Facebook kwam een bericht voorbij dat ooit was gepost door Leonardo Dicaprio: een video die de immense schoonheid laat zien van de natuur en vervolgens de verwoesting van dat prachtige land dat ons thuis is. Ik vond die video schokkend en heb hem vorige week gedeeld op mijn facebook. Een link werkte helaas niet.

Yellowstone Volcano Park USA

Hoe is het om elk uitreiken naar buiten in balans te brengen met onderzoek in ons innerlijk?
Het is niet altijd gemakkelijk, maar wel uiterst boeiend. Het is een reis die geen enkele vervuiling veroorzaakt en die ons in contact brengt met dat, wat van binnen in ons schreeuwt om aandacht. Die innerlijke schreeuw zal nooit of te nimmer tevreden zijn met shoppen en ook niet met positieve bevestiging van ons uiterlijk of ons gedrag. Die schreeuw komt voort uit een tekort in onszelf.
Wat ik bij mijn cliënten ervaar en herken in mijzelf, wat wij mensen gemeen hebben, is de diepe behoefte om gezien te worden in wie we werkelijk zijn, gekend te worden in onze ware identiteit, het echte Zelf. Het draait in wezen om eigenwaarde en die krijg je niet door de nieuwste auto te rijden. Die bevrediging duurt maar kort en dan moet er weer iets nieuws gekocht of bedacht worden. Gebrek aan eigenwaarde kunnen we alleen oplossen door het tekort te omarmen, te erkennen en geleidelijk aan te gaan begrijpen waar het is ontstaan.

© Lenie van Schie, 1 oktober 2019

Noten

Bron:  Naomi Klein: Het is tijd voor een nieuwe groene politiek, De Correspondent, 20 september 2019.
De foto van voormalig benzine station omgebouwd tot theehuis is een van de illustraties bij het artikel van Naomi Klein.
Naomi Klein (1970) werd in 1999 beroemd met ‘No Logo’, over multinationals. ‘Brand!’ is het vijfde in het Nederlands vertaalde boek van de Canadese auteur. Een essay van een bewerking van een hoofdstuk uit dat boek  met de titel Ecofascisme, staat in dagblad Trouw van 14 september.

Leonardo Dicaprio post elke dag een item op zijn facebook pagina dat verband houdt met het klimaat. De screenshots van Facebook zijn overgenomen van zijn Facebook pagina.

De andere drie foto’s zijn van mijzelf.

Tip:

Geef een reactie op deze column, helemaal onderaan deze pagina.

En onder de column kun je via ‘View all posts’ toegang krijgen tot alle columns van deze auteur.

, , , ,

5 reacties voor The Green New Deal (Lenie van Schie)

  1. Jolanda Verburg 09/10/2019 op 11:53 #

    Ha Lenie,
    Mooie blog. Gebrek aan eigenwaarde oppoetsen met materie zie ik bij heel veel mensen.
    Wat betreft de vervuilende kledingindustrie heeft de Britse journalist Stacy Dooley een documentaire gemaakt voor de BBC getiteld: Fashion’s dirty secrets (zie de link). Hierin wordt getoond dat het Aralmeer (zie link) met een omvang van 450 km bij 300 km, gelegen in Centraal-Azië, compleet verdwenen is, vooral door de katoenindustrie t.b.v. fabricage van jeans. Schokkend!
    Vorig jaar heb ik meegedaan aan een actie om een jaar lang geen kleding te kopen. Dat was helemaal niet moeilijk! Inmiddels is dat mijn levensstijl geworden en koop ik alleen nog tweedehands kleding.

    https://www.npo3.nl/stacey-dooley-investigates/14-11-2018/VPWON_1290202
    https://nl.wikipedia.org/wiki/Aralmeer

    Groet, Jolanda

  2. Margriet 03/10/2019 op 11:04 #

    Dit artikel bevat zoveel power! Toen ik het gelezen had stond ik op uit mijn stoel, liep naar mijn partner en zei: yes! Ik voelde letterlijk energie door mijn lijf stromen en wist: het klopt wat Lenie zegt. “ Het draait in wezen om eigenwaarde…” “ Gebrek aan eigenwaarde kunnen we alleen oplossen door …te gaan begrijpen waar het is ontstaan.” Lenie, bedankt voor je prachtige en krachtige analyse.

    • lenie 06/10/2019 op 03:38 #

      Margriet, heel blij met je reactie! Eigenwaarde is zo wezenlijk en we proberen die te krijgen op allerlei manieren. Omdat we de verbinding met wie we in wezen zijn verloren, doen we er alles aan om dat te compenseren. En we zijn al goed zoals we zijn, we hoeven niets te verbeteren om ‘beter’ te worden.

  3. Geja 02/10/2019 op 14:00 #

    Zo dat staat! Wat een spirit spreekt hier uit. Mooi hoe je alles bij elkaar weet te brengen, kijkt naar wat je zelf al doet maar ook nog niet kunt laten en uitkomt daar waar het begin van het probleem ligt.

    • lenie 06/10/2019 op 03:35 #

      Dank je wel Geja! Het was een puzzle, een van die essays waar ik dan een week elke dag wel even aan werk en met de feedback van mijn collega Chris de laatste puntjes op de i zet. Lenie

Geef een reactie