Overgave aan flow (Chris Elzinga)

Het lijkt zo vanzelfsprekend om te denken dat we zelfstandige individuen zijn die zelf allerlei beslissingen nemen en dingen in gang zetten. Het is mogelijk om deze werkelijkheid heel anders te ervaren.

Gedachtenexperiment

De laatste tijd houdt mij een gedachtenexperiment bezig. Dat gaat over de vraag op welk moment mensen eigenlijk beslissingen nemen. Is dat het moment waarop ze dat bewust doen of is de beslissing al eerder – onbewust – genomen? En wat voor implicaties heeft het antwoord hierop?

De douche is een mooie plek om mijn onderzoek te doen. In de afgelopen maanden probeer ik regelmatig het moment te pakken waarop ik beslis om de kraan dicht te draaien. En jawel, meestal voel ik de beweging om die handeling uit te voeren al vóórdat ik bewust besluit met douchen te stoppen. Dat kan ik ook waarnemen wanneer ik heel bewust aan het douchen ben.

Zo heb ik me ook afgevraagd waarom ik mijn 95-jarige moeder bevraag over haar ervaringen in het gezin waarin zij is opgegroeid. Ik ben daar aan het eind van vorige zomer zomaar mee begonnen. (Daar heb ik in mijn vorige column ook al over geschreven). Er is nogal wat in haar leven gebeurd: haar vader overleed onverwacht toen zij heel jong was, ze heeft het bombardement van Rotterdam in mei 1940 overleefd. Maar waarom doe ik dit eigenlijk? En waarom nu?

Flow

Het begon met een impuls, een vraag die zomaar in me opkwam: hoe mijn grootvader eigenlijk heette. En ik vroeg door over zijn geschiedenis en hoe hij was als vader. Ze begon allerlei anekdotes te vertellen. Later kwam de gedachte in me op om haar verhalen in een document te verwerken. En nog weer later, om die met mijn neven en nichten te delen, met wie ik ruim 50 jaar geen contact heb gehad.

Als ik nu opnieuw de vraag stel, waarom ik dit allemaal doe, heb ik daar geen duidelijk antwoord op. Ik kan met mijn mind allerlei redenen bedenken. Ik zou dit bijvoorbeeld kunnen doen uit liefde voor mijn moeder of uit behoefte aan verbinding en heelheid in relaties. Maar die dekken de lading niet echt.

In feite heb ik een stroom van gedachten, gevoelens, ingevingen en intuïties gevolgd. Ik deed wat ik deed, heel simpel eigenlijk. Ik heb het als een flow ervaren, waar ik me op heb laten voortdrijven. Het brengt me een grotere openheid en een gevoel van heelheid, waarvan ik niet wist dat ik die zou kunnen ervaren.

Beweging in een groter geheel

Als ik in dit alles geen bewuste beslissing heb genomen, zou ik nog kunnen zeggen dat ík het in gang heb gezet. Maar ben ik dat echt geweest? Of was er al iets aan mijn eerste vraag naar mijn opa’s naam vooraf gegaan? En waar komt sowieso die vraag vandaan? Ik zou kunnen zeggen dat die van mij afkomstig is, maar voor hetzelfde geld is die vraag door mij heen gekomen. Hoe kan ik eigenaar zijn van iets dat door mij heen komt?

Nu vanuit dit perspectief het ‘ik’ zijn centrale positie in mijn onderzoek verliest, komt er ruimte voor een andere beleving. Dan zie ik mijn handelen als een onderdeel van een beweging, die mij omvat en ook mijn moeder, haar nog levende broer, mijn eigen broer en alle neven en nichten. Ik ken de oorsprong van die beweging niet, noch kan ik zien waar die naartoe leidt. De betekenis ervan ligt voorbij de horizon die ik kan waarnemen.

Zo deel uit te maken van een veel grotere beweging geeft me een diep gevoel van verbondenheid en eenheid – dieper dan wanneer ik me vereenzelvig met iemand die beslist en dingen in gang zet. Is het niet fascinerend om er zo naar te kijken?

© Chris Elzinga, 26 februari 2021

Noten

De eerste afbeelding is van Arek Socha via Pixabay. De weegschaal geeft al aan welke kant de beslissing opvalt, terwijl de mind – in de bakjes – dat nog niet lijkt te beseffen en nog vol vraagtekens zit.
De tweede afbeelding is van Наталья Коллегова via Pixabay.

Nog geen reacties.

Geef een reactie