Ogen als toegang tot je bron (Chris Elzinga)

Er kan zoveel gebeuren in het oogcontact tussen mensen. Als dat contact open is en vanuit vriendelijkheid plaatsvindt, kun je iemands diepte direct peilen. En het kan ook zijn dat je je eigen diepte gaat ervaren.

Stil bewustzijn ervaren in de ogen van jonge kinderen

Het is zaterdagochtend, ergens in maart dit jaar. Ik loop door een grote supermarkt bij mij in de buurt boodschappen te doen. Het valt me op dat er zoveel heel jonge kinderen rondlopen, zo tussen 3 en 5 jaar, meegekomen met hun shoppende ouders. Ze hebben zo hun eigen ideeën over wat ze hier komen doen: de supermarkt is voor hen één grote speeltuin, met allerlei verstopplekjes en waar van alles voor het grijpen ligt.

Terwijl ik hen zo zie rondlopen, trekken hun ogen mijn aandacht. Het valt me op dat in de ogen van vooral de jongste kinderen zoveel openheid te zien is. De meesten van hen kijken met wijde pupillen, die niet vernauwd zijn door angst, onzekerheid of alertheid. Op de een of andere manier raken die ogen me. Als ik mijn aandacht op ze richt zie ik daarin ontvankelijkheid, onschuld en puurheid. En dan gebeurt het: het is alsof ik via die intens zwarte pupillen afdaal in hun diepte en zo contact krijg met een open en stil bewustzijn, dat duidelijk met hen verbonden is. Dit is het wezen is van deze kinderen. Het is hun bron.

Dit stille bewustzijn maakt mij stil. Ik voel hoe ikzelf open word en ontvankelijk. Ik voel hoe mijn eigen bewustzijn zich verruimt, ruimte en stilte wordt. Hoe ik mijn eigen diepte ga voelen. Mijn waarneming verandert. Alsof de tijd stilstaat en alles en iedereen in slow motion door de ruimte beweegt. Ik voel hoe mild ik word, zachtmoedig en vriendelijk. En vanuit deze mildheid begin ik alles en iedereen in hun schoonheid en goedheid te ervaren. Een intense tevredenheid komt in me op. Mijn bewustzijn raakt ervan vervuld.

Terwijl ik in deze tijdloze tijd mijn boodschappenlijstje weer ter hand neem, verbaas ik me erover dat niemand lijkt op te merken dat hier zomaar zulk wonderlijk open bewustzijn rondhuppelt! En hoe dat in feite ieder van ons onverwacht in contact kan brengen met onze eigen diepte.

Leren kennen van eigenwaarde

Dit is wat ik soms in zulk direct contact ervaar. Wat gebeurt dan eigenlijk in deze kleine kinderen zelf? Als zij in jouw ogen kijken en ze zien dat jij op een liefdevolle manier kijkt en met die blik hun wezen ziet, dan is dat vaak heel fijn voor ze. Als ze zelf ontvankelijk en open zijn, kan het nl. zijn dat ze zich gezien voelen in wie ze ten diepste zijn. Dat maakt ze blij.

Dat is voor kleintjes zo belangrijk, want in dit soort spiegeling – in de eerste plaats door ouders – vinden ze de bevestiging van wie ze zijn. Zo leren ze zichzelf kennen. Als ze met liefde en openheid gezien worden, leren ze dat ze waardevol zijn om wie ze zijn en niet zozeer om wat ze doen. Het bevestigt hun gevoel van eigenwaarde op een diep niveau. En het bijzondere is, dat die bevestiging helemaal woordeloos plaatsvindt. Woorden kunnen iets toevoegen, maar jouw blik is al voldoende.

Liefdevol oogcontact

Wat liefdevol oogcontact kan doen, laat het verhaal van Sara zien, één van mijn cliënten. Sara heeft een kleindochter, Kim, die regelmatig bij haar opa en oma komt logeren. Dat is uit nood, omdat de (gescheiden) moeder van het kind niet in staat is om het kind volledig zelf te verzorgen. Op een dag spreken we over de vraag hoe Sara het beste voor dit kleintje van 3 kan zorgen. In het gesprek wordt het idee geboren om Kim regelmatig rustig, open en liefdevol in de ogen te kijken. Dat zijn ze gaan doen.

Een paar maanden later vertelt Sara me dat ze kort daarvoor op een zondagmiddag bij haar dochter is geweest. Aan het eind van die middag wordt Kim door haar vader bij haar moeder afgeleverd. Kim is opgewonden door deze wisseling van verzorgers en het vertrek daarna van haar vader. Dan ziet ze haar opa en oma in de kamer zitten. Ze loopt vlug naar opa toe, kruipt op zijn schoot en zoekt zijn ogen op. In het oogcontact komt ze tot rust en ontspant ze zich. Ze komt weer bij zichzelf.

Bron ontmoet bron

Ik vind het fascinerend wat er in oogcontact kan gebeuren, niet alleen met kinderen die nog zo open zijn. Met een zekere regelmaat ontmoet ik Dirk, één van mijn vrienden. Tijdens onze uitwisselingen kan het zijn dat we elkaars ogen opzoeken. Het kan dan gebeuren dat we zomaar stil vallen. We verstillen, voor een tijdje. In de woordloze ruimte die dan ontstaat, lijkt het alsof ik uitdij in de ruimte; mijn ‘ik’ lost op in die ruimte. Terwijl we elkaar in de ogen blijven kijken, voel ik een rust in me indalen, waarin ik niets hoef te zeggen of te doen om ook maar iets voor te stellen. Ik hoef helemaal niets voor te stellen. Ik kan mezelf zijn, zonder dat ik hoef te definiëren wat of wie dit ‘zelf’ is. Ik ga mezelf dan als een stil, open, oordeelloos en vriendelijk bewustzijn ervaren, zoals ik dat ook bij die kinderen in de supermarkt heb beleefd. En ik realiseer me dan: ja, dit is wie ik ben, als ik de ruimte neem om af te dalen tot in de diepte van mijn bron.

Tegelijkertijd ervaar ik in het oogcontact de diepte van de ander. Het is alsof ik direct contact maak met de bron van de ander. Omdat er niets tussen zit, geen gedachten of gevoelens die afleiden. In deze openheid kunnen we helemaal zijn wie we zijn. Ziel ontmoet ziel. Bron ontmoet bron, direct.

Wat er in zo’n oogcontact kan gebeuren laat een prachtig ontroerend filmpje zien op YouTube, waarin ‘autochtonen’ en vluchtelingen elkaar in de ogen kijken.

© Chris Elzinga, 1 juli 2017

De namen van mijn klant en haar kleindochter zijn gefingeerd .

In het boek ‘The Spiritual Practices of Rumi’ beschrijft Will Johnson hoe het kijken in de ogen van een ander een spirituele beoefening kan zijn, die je in contact kan brengen met je eigen bron en die van de ander. Hij vermoedt dat deze beoefening (die hij ‘gazing’ noemt) een belangrijk element is geweest in de ontmoeting tussen de beroemde sufi-mysticus Jalaluddin Rumi en zijn leraar Shams-i Tabriz.

Tip:

Geef een reactie op deze column, helemaal onderaan deze pagina.

En onder de column kun je via ‘View all posts’ toegang krijgen tot alle columns van deze auteur.

Nog geen reacties.

Geef een reactie