Muziek van overvloed: stacks, Balenciaga’s en zelfrespect (Chiara Sahin)

De zoektocht van tieners naar een eigen identiteit in deze tijd van grote maatschappelijke discussies over welvaart en welbevinden is ingewikkeld. Hoe ga je daar als ouder, opvoeder van een tiener mee om?

Stacks

In november is mijn zoon keihard onderuit getrapt in een voetbalwedstrijd. Door de ontstane blessure breng ik hem al weken met de auto ‘s ochtends naar school. We luisteren in alle vroegte samen naar muziek die hij leuk vindt. Af en toe zet hij met opzet oude muziek op. “Mama, dit lied moet je wel kennen, dit is uit jouw tijd”. En soms is dat inderdaad het geval. Tot ons grote plezier zingen we dan samen mee met de muziek.

Hij luistert op dit moment veel naar – voor mij nieuwe – Nederlandse rapmuziek. Van de week moet ik vreselijk lachen om de tekst van één van die liedjes. De zangers gebruiken allerlei bekende merknamen van kleding en tassen om hun schare aan vrouwelijke bewonderaars een gezicht te geven. De meeste liedjes zijn in straattaal. Gelukkig vind ik op internet een woordenboek zodat ik kan ontcijferen wat de teksten betekenen. De liedjes zijn humoristisch en vol venijnige zelfspot. Identiteit wordt ontleend aan het verdienen van enorme hoeveelheden stacks (stapels geld) langer dan een limousine, het uitbundig gebruiken van verdovende middelen en het afgeven op hijgerige meisjes die zich afhankelijk opstellen en geen ruggengraat hebben.

Nattanan Kanchanaprat via Pixabay

Anarchie en armoede

Uiteraard moet ik terugdenken aan mijn tienertijd. Zo heel anders en toch ook zo hetzelfde zoeken naar identiteit. Ik ben van mijn zoon’s leeftijd in het begin van de jaren ’80, een tijd waarin alle jongeren depressief lijken. Pogo, skunk, punk, new wave, Frank Boeijen, het gebruik van heroïne, de opkomst van cocaïne, de eerste slachtoffers van AIDS, de opstanden van de Anarchisten in de Krakersbeweging, ik vind het een opwindende én lastige tijd om op te groeien. Ik zit in Nijmegen op de middelbare school om de hoek van de Piersonstraat waar de gemeente een garage wil bouwen. Ik kan me nog goed herinneren dat we door school naar huis worden gestuurd omdat de Krakersbeweging zich tegen de bouw verzet. Er rijden tanks door de straten en de Mobiele Eenheid staat paraat met pantservoertuigen, honden en paarden. Het is grimmig en indrukwekkend.

Het verdienen van geld wordt in die tijd veroordeeld onder jongeren. Het is bon ton om naar de dumpwinkels te gaan voor kleding, geen rijbewijs te halen en de auto de deur uit te doen en zo min mogelijk te douchen om water te besparen. De kiem voor tiny houses, circulaire en deel-economie als vrije keuze is in die tijd gelegd.

Mijn familie is arm in de jaren tachtig. Mijn moeder is net weer parttime gaan werken na een aantal jaar voor ons kleine kinderen gezorgd te hebben. Apparaten in huis worden gerepareerd. Kunnen ze niet gerepareerd worden? Dan worden ze gesloopt. De oude onderdelen worden eruit gehaald en bewaard voor als het nodig is. Spijkerbroeken die kapot zijn, krijgen een mooie lap over het gat en gekleurde biasband langs de pijpen. Truien worden uitgehaald en opnieuw gebreid. Niets wordt weggegooid, behalve als het vodden zijn. De voddenman komt met zijn wagen eens per maand langs om ze op te halen. Onze circulaire economie is een noodzaak, voortgedreven door stress en armoede.

Vrije keuze en een circulaire economie

Zo anders dan de wereld waarin mijn zoon leeft. Hij spaart om een derde paar oordopjes te kopen. De andere twee doen het nog steeds en geven een goed geluid. Hoewel ik het onnodig vind, mag hij ze toch kopen van zijn eigen zakgeld om te onderzoeken of het verschil maakt. Ik trek de grens als hij de oude oordoppen weg wil gooien. Hij schuift heen en weer tussen Balenciaga en Bristol. Sinds hij een bedrag aan kleedgeld krijgt, ziet hij wat kleding kost. Hij kan niet wachten tot hij mag gaan werken en zijn eigen geld verdienen. Dan komen de Balenciaga’s weer een stap dichter bij.

Het is in deze tijd onder jongeren bon ton om merkkleding te kopen met als excuus ‘beter een goed en mooi kledingstuk, dan vormloze kleding die na twee keer wassen niet meer past’. Een argument dat mijn moeder trots zou maken als ze nog had geleefd. Toch loopt hij ook warm voor de circulaire economie. Hij heeft namelijk precies uitgerekend hoeveel hij kan verdienen met de verkoop van zijn oude speelgoed. Dat heeft hij van mij. Mijn eerste geld verdien ik als ik acht of negen jaar ben met de verkoop van de succulenten van vetplanten, die ik in kleine potjes doe en lopend langs de deuren van de buren verkoop. Wij hebben geen zakgeld. Mijn noodzaak om te verkopen is vervangen door zijn vrije keuze voor een circulaire economie.

Gerd Altmann via Pixabay

Zelfrespect

Ook al is de rol van geld anders, de discussies met mijn zoon over identiteit zijn hetzelfde als ik thuis had. Als tiener heb ik uitspraken van Martin Luther King in mijn dagboek: “Er is niets belangrijker in de wereld dan vrijheid. Vrijheid is het waard om opofferingen voor te doen, het is het waard om er je baan voor te verliezen, het is het waard om er voor in de gevangenis te zitten. Ik ben liever een vrije pauper dan een rijke slaaf. Ik zou liever sterven in bittere armoede met mijn overtuigingen, dan leven in weelde zonder zelfrespect.”

Mijn zoon volgt @billioniare.nl op Instagram. Hij deelt quotes: “Plannen voor 2020: Investeren in mezelf, harder werken dan in 2019 en dromen laten uitkomen.” Of: “Als het echt belangrijk voor ons is, geven we niet op. We blijven gewoon doorgaan hoe moeilijk het ook wordt.” Hij praat over zelfdiscipline en zelfrespect, dankbaar zijn, deadlines halen, dagelijks bewegen, gezond eten en doorzetten. Ik denk niet dat hij wil sterven in bittere armoede voor zijn overtuigingen, zoals wij dachten dat we wilden als tieners. Ik weet zeker dat hij wel gaat voor een leven mét zelfrespect.

© Chiara Sahin, 24 januari 2020

, , , ,

4 reacties voor Muziek van overvloed: stacks, Balenciaga’s en zelfrespect (Chiara Sahin)

  1. Priscilla willemsen 03/02/2020 op 20:41 #

    Wat heb je t mooi geschreven, zo herkenbaar!

  2. M. Sahin 03/02/2020 op 13:05 #

    Super goed verteld.

Geef een reactie