Levenslessen in de praktijk (Jolanda Verburg)

Het leven is soms zo eenvoudig, maar bij tijd en wijle ook heel zwaar. De uitdaging is om er wat van te leren. Kunnen wij verlost worden van onze pijn, angst, schuld en boete, frustratie en verslaving? Een hulpmiddel is vipassana, ook wel inzichtsmeditatie genoemd. Een persoonlijk verslag.

Vaak komen dingen waar je iets mee moet vanuit verschillende kanten op je pad. Een kennis loopt geregeld de pelgrimsroute naar Santiago de Compostela. Een vriendin heeft samen met haar hond een voettocht naar Rome ondernomen en is nu onderweg naar Istanbul. Ooit las ik het boek van Paulo Coelho – De Beschermengel – over zijn reis van 40 dagen door de woestijn. De afzondering, het teruggeworpen zijn op jezelf, dat leek mij een verrijking en wilde ik ook een keer meemaken. Maar om mijn gezin een aantal weken achter te laten vond ik een te grote opgave.

Foto: Dhamma Pajjota

Meer dan twee jaar geleden las ik iets over een 10-daags retraite genaamd vipassana en vlak daarna appte een vriendin dat zij in België een vipassana-meditatie had gedaan en dat het ook iets voor mij zou zijn. Toen was het mij duidelijk en wist ik dat ik dat moest gaan doen. Makkelijker gezegd dan gedaan, je komt er namelijk niet zomaar tussen, veel aanmeldingen voor maar enkele plekken. De aanhouder wint, dus was het afgelopen maand eindelijk zover.

De aankomst

Mijn man, autogek, kocht onlangs een cabriolet. Hij zag zijn kans schoon voor een leuke rit, dus bood spontaan aan mij weg te brengen. Na een gezellige tocht met heerlijk weer zette hij mij af voor het Dhamma Pajjota vipassana-meditatiecentrum. Precies op de stoep van het centrum ging mijn telefoon. In het scherm zag ik de naam van mijn vader. Oh nee, hij was wel de laatste die ik wilde spreken. Hij zit niet alleen slecht in zijn vel, maar is ook nog eens tegen ‘dat spirituele gedoe van jou’. Jammer dan, over meer dan 12 dagen is hij weer aan de beurt. Ik zette mijn mobiel uit en stopte hem in het dashboardkastje.

Toch zat het mij niet lekker maar ik moest nu kiezen voor mijzelf. Mijn man had de auto al gedraaid, zwaaide nog een keer en reed weg. Ik zwaaide terug en riep: “Nee, wacht, ik ga weer mee terug! Dit kan ik niet.” Maar hij hoorde het niet meer. Met een diepe zucht ging ik het centrum binnen.

Op een driewieler de bergen over

Iedere dag een strak regiem: opstaan om 4:00 uur, 10 uur per dag mediteren, twee maaltijden, een theepauze, enkele rustpauzes en om 21:00 uur naar bed. Het klinkt eenvoudig, maar na drie dagen kon ik niet meer zitten, niet op de linker bil, niet op de rechter, niet op de linkerknie en niet op de rechter. Zelfs mijn van huis meegenomen kussentje, met heel wat zituren, bood geen enkele soelaas. En door de geringe lichaamsbeweging zaten mijn darmen volledig verstopt. Ik ging kapot. De beelden van de afgelopen weken van het afzien van de renners in de Tour de France doemden op. Gezeten op mijn kussentje kreeg ik waanbeelden dat ik de Tour fietste, bergje op en bergje af, op een driewieler.

Ik kan niet anders zeggen dan dat het ongelooflijk zwaar was. Ik ben door een diep dal gegaan. Mijn hele leven kwam voorbij en uiteraard ook mijn vader. Oude pijnen uit mijn werktijd in de ICT, waar ik jarenlang tegen al die haantjes heb moeten opboksen, kwamen naar boven. Weer werd er een mes in mijn rug gestoken, weer zaten mijn schouders en rug op slot. Op sommige momenten waren de tranen niet meer te stuiten. Maar juist op die momenten als je door de helse pijn heen gaat, je als een ui wordt afgepeld, als je kwetsbaar bent tot op het bot, dan ontstaan de mooie inzichten.

De leer van de Boeddha

Boeddha (foto: Wikipedia)

Vipassana staat voor ‘de dingen zien zoals ze werkelijk zijn’. Het is een meditatietechniek, de Dhamma ‘de weg, de leer, het inzicht, de waarheid naar bevrijding’, zoals ooit onderwezen door Gotama de Boeddha. Het heeft hem de verlichting bezorgd. Zo’n 2500 jaar is de methode bewaard gebleven in Birma in het Pali. De Indiase zakenman S.N. Goenka ontdekte de leer in zijn geboorteland, ging de leer als ‘de kunst van het leven’ onderwijzen in India en bracht de leer uiteindelijk ook naar het Westen.

De kern van de boodschap is de wet van Anicca, alles is vergankelijk, iets wordt geboren en gaat weer dood. Zo is het ook met pijn en angst, het komt en het gaat weer. De meditatietechniek gaat uit van de gewaarwording, de sensaties, die we in het lichaam ervaren. Het is de kunst om bij alles wat we ervaren ‘gelijkmoedigheid’ te betrachten, om je zo los te maken van het lijden in het heden, waardoor tevens het karma uit het verleden oplost. Vipassana-meditatie is tien dagen lang, tien uur per dag oefenen in gewaarwording en gelijkmoedigheid.

Een met het universum

Naast de pijn heb ik ook hele mooie ervaringen gehad. Ik zag hoe het leven werkelijk in elkaar zit. Ik ben in kleine lichtdeeltjes uiteengevallen en één geworden met het universum. Beelden van de toekomst kwamen voorbij. Soms kwam ik mijn kussentje af en stuiterde nog een paar uur na. Het is bijna niet uit te leggen wat ik heb meegemaakt. Het gevoel dat overblijft is als na een zware bevalling – dat nooit meer – maar als je eindelijk je kind in handen houdt is de pijn en het afzien weer snel vergeten.

Ik was blij dat ik weer naar huis kon gaan, want het was afzien. Een week lang heb ik moeten bijkomen en nodig gehad om weer te landen. Ik had het gevoel van een jetlag. Tijdens mijn afwezigheid hadden de schapen mijn moestuin geplunderd, foutje van de thuisblijvers. Het feit dat het mij niets kon schelen was voor mijn man het bewijs dat de vipassana daadwerkelijk wat met mij heeft gedaan. Een vriendin die aura’s ziet vertelde mij dat mijn kleuren veranderd zijn.

De verandering

Hoe nu verder? Ik heb mij voorgenomen om de honderd dagen vol te maken met twee keer een uur mediteren per dag, vroeg in de ochtend en aan het eind van de dag. Tot nu toe lukt dat aardig. Ik slaap als een roos, leef bij de dag en maak mij bijna nergens zorgen om. Mijn handen zijn nog gevoeliger geworden, waardoor ik nog beter Reiki kan geven. Na die honderd dagen zie ik wel weer verder. Ik ben met zo min mogelijk voorkennis de tien dagen ingegaan. Al lezend merk ik dat ik heel veel over het Boeddhisme geleerd heb tijdens deze retraite. Vipassana heeft mij blijvend veranderd. Het heeft mij een verdieping van mijn Zijn gegeven.

© Jolanda Verburg, 1 september 2017

Tip:

Geef een reactie op deze column, helemaal onderaan deze pagina.

En onder de column kun je via ‘View all posts’ toegang krijgen tot alle columns van deze auteur.

, ,

Nog geen reacties.

Geef een reactie