Kunnen wij leven zonder schuld en rente? (Iwanjka Geerdink – gastschrijver)

In 2008 belandde Iwanjka Geerdink in een burn-out, gelijktijdig met de mondiale financiële crisis. Zijn motto is om met deze ervaring iets zinnigs te doen, en de mensheid te helpen behoeden voor een volgende financiële crisis…

Jolanda Verburg, een van de vaste schrijvers van Vive Levenskunst, vroeg mij een artikel te schrijven voor Vive Levenskunst. Laat ik nou tien jaar geleden ‘weergaloos’ zijn vastgelopen, wat resulteerde in een boek Diagnose Levensklem. Grofweg zeven psychiatrische labels verder ben ik in november 2008 de puinhoop die mijn leven was geworden op gaan ruimen. In de opvolgende jaren en in reflectie met mijzelf en de maatschappij kwam ‘Levenskunst’ vaak als thema voorbij. Het voelt passend daarop terug te blikken. Er is in die tien jaar veel gebeurd.

In een drieluik wil ik een aantal aspecten belichten. In deze eerste column ga ik in op hoe we door anders naar werkorganisatie te kijken een stap kunnen maken om van schuld en geld los te komen. En hoe zich dit verhoudt tot concepten als basisinkomen en belastingen. In een 2e column wil ik ingaan op een concreet ontwikkeld nieuw waardemiddel en ‘proof of concept’ (een proefproject), genaamd Ziny Currency. En in een derde column wil ik ingaan op hoe ik momenteel zelf in het leven sta en hoe ik om probeer te gaan met de huidige maatschappelijke turbulentie.

Van bankwezen naar wereldveranderaar…

Tien jaar ben ik werkzaam geweest in het bankwezen en er met een burnout in 2008 uitgerold, een hypotheek was daar mede ‘debet’ aan. Ik voelde heel sterk dat ik niet meer in dat domein werkzaam wilde zijn, het voelde slecht. Hypotheken verkopen brengt mensen in een schuldpositie en is daarmee intrinsiek niet goed. De volgende figuur geeft daar een illustratie van:

“Improving a wrong system, will only make things worse”
Ervin László, Hongaars wetenschapper, systeemtheoreticus en filosoof

Een nieuw systeem

Maar wat is een goed geld- en hypotheeksysteem? En kan dat bestaan? In 2010 was ik mede vormgever van de landelijke politieke partij Nieuw Nederland. Een onvoorwaardelijk basisinkomen was een primair programmapunt. Als campagneleider heb ik daar veel met mensen over gesproken, en over nagedacht.

Tegelijkertijd kwam ik in aanraking met ecovillages, en werd het flowtowns begrip geboren: tijdelijke samenscholingen van mensen, op plekken waarop geen schuld (of hypotheek) rust. Mensen die ervoor kiezen met elkaar te leven en niet zoals nu gebeurt in de woningmarkt: je kiest een huis, maar niet elkaar (de buren). Met een gedepriveerde samenleving tot gevolg.

Novaglobe

In 2010 ben ik een boek gestart Novaglobe. Ik had mezelf de opdracht (of vrijbrief) gegeven om als een architect de (sociaal) ecologische domeinen van de wereld te herontwerpen. Hoe zou bijvoorbeeld een nieuwe economie eruitzien (genaamd flowconomy, en later ook zinconomy)? Ik kreeg de puzzel op twee aspecten niet rond: hoe het basisinkomen concept te verenigen met belastingen en het samen zorgdragen voor een basisinfrastructuur. En een schuldvrije geldsoort: Hoe de ‘coins’ in omloop te brengen? Hoe te starten? Immers uitgifte van euro’s gaat gepaard met schuldcreatie.

Maatschappelijke workflow

Totdat ik vrij ging denken over geld. Ik heb in mijn banktijd diverse workflow systemen (zie kader) mogen ontwerpen. Vanuit die gedachtegang heb ik een systeem bedacht. Stel je voor dat we simpelweg allemaal 10 uur zinnig werk doen, dat gericht is om de basis(economie) te manifesteren. Een basis voor iedereen. De luxe economie zou daar los van kunnen staan. En werk zou steeds meer in lijn gebracht worden met iemands passie en kunde (iemands kernwaarde).

Kader:
Workflow system: In het Nederlands vrij te vertalen met werkstroom applicatie. In grote bedrijven is het gangbaar dat werk met ondersteuning van een wokflow system wordt gedefinieerd: Welke processen zijn er zoals, welke mensen kunnen die uitvoeren, etc. En het systeem biedt werkstroom begeleiding.

Workflow vertaald naar de praktijk: een camping

Goed, dit klinkt allemaal nogal technisch en theoretisch. Een gemiddelde Nederlander heeft nog nooit van een workflow systeem gehoord.

Laten we bijvoorbeeld een camping beschouwen met 100 bewoners op dat moment. Waarbij we samen besluiten om ‘het werk dat gedaan dient te worden’ samen te doen.  Elke bewoner krijgt een papiertje om op te schrijven welke activiteiten hij of zij belangrijk vindt. Met daarbij een inschatting hoeveel uur dat vraagt. Vervolgens worden al deze papiertjes bij elkaar gebracht en de activiteiten op een rijtje gezet. En gezamenlijk is bijvoorbeeld besloten dat er maximaal 3 uur per dag gewerkt gaat worden aan dit gezamenlijk belang. Vervolgens maken we nieuwe briefjes met de taken en die worden op een groot bord midden op de camping gehangen. Mensen kunnen zelf een briefje pakken dat hen het meest ‘op het lijf geschreven’ lijkt. Ze voeren de taak uit en melden de taak als ‘gereed’ door deze op een bord ‘afgeronde taken’ te prikken. (Zie de figuur)

Dit voorbeeld illustreert heel mooi hoe zonder geld toch een mini-economie kan floreren. Hoe daarmee een belastingdienst niet nodig is en hoe een basisfaciliteit voor allen geschapen wordt (in de geest van een basisinkomen). Als dit in het klein kan, dan kun je het ook opschalen naar een dorp, een stad, meerdere landen, etc. Althans, dat denk ik.

Hoe dat zou kunnen, daar ga ik in de volgende column op in. Voor de duidelijkheid: Hierboven werd gesproken over een systeem met briefjes ed. Daar zijn inmiddels apps (automatiseringstoepassingen) voor: Je krijgt bijvoorbeeld op je smartphone de mogelijke taken te zien, je kunt via die weg een taak ‘claimen’, ‘gereed melden’, etc.

We leven in interessante tijden.

© Iwanjka Geerdink, 1 juni 2018

Voor wie al wat wil lezen over de Ziny Currency, dan kan dat op: www.ziny-currency.org

Diverse Vision Papers vind je op www.transitieportaal.nl.

Op de website www.iwanjka.com vind je links naar de gratis eBoek downloads van de boeken die ik geschreven heb.

1 Reactie Kunnen wij leven zonder schuld en rente? (Iwanjka Geerdink – gastschrijver)

  1. Jolanda Verburg 01/06/2018 op 14:16 #

    Ha Iwanjka,
    Wat heb je toch een bijzondere en unieke ideeën!
    De wereld verandert iedere keer een beetje als jouw visie gedeeld wordt.
    Ga zo door!
    Groet, Jolanda

Geef een reactie