Innerlijke vrede en de ervaring van leegte (Chris Elzinga)

Innerlijke vrede is een hele fijne ervaring, maar kan ook gevoelens van leegte met zich meebrengen. Leegte is vaak ongemakkelijk. Wat als ik me daar niet tegen verzet? Wie ben ik als leegte de dominante ervaring is? Kan ik dan bestaan?

Innerlijke vrede

In het afgelopen jaar heb ik het voorrecht gehad een innerlijke vrede te ervaren, die als een soort constante mijn ervaring kleurde. Het overkwam mij en ik heb het als genade ervaren. Én het is vrucht van jarenlang toegewijd bezig te zijn geweest met innerlijk werk. In die vrede voel ik me voldaan, tevreden en tegelijkertijd open, ontvankelijk, gelijkmoedig en zachtmoedig in de omgang met mensen. Zo is het leven vervullend, ik voel me gelukkig. Wat wil een mens nog meer?

Een stillere mind

Een belangrijke factor in deze ontwikkeling is, dat in de loop van de tijd mijn mind stiller is geworden. Meditatie is hierin behulpzaam geweest. Evenals het doorzien van concepten en beelden die ik gewend was op de werkelijkheid te plakken, Die vormden een filter tussen mij en de werkelijkheid. Ik heb nu domweg minder gedachten, (voor-)oordelen, meningen over mensen en gebeurtenissen, minder ideeën over hoe anderen zich zouden moeten gedragen. Ik plak minder labels op dingen.
Als iemand over slecht weer klaagt is mijn reactie tegenwoordig: “Ja, het regent en het waait behoorlijk.” Meer zoals het weer ís en met minder labels. Het weer zelf is immers niet direct ‘slecht’ omdat het nat en winderig is; daar kan het ook niets aan doen. Dat wij het als onaangenaam ervaren heeft alles met ons en eigenlijk niets met het weer te maken.

Minder gedachten brengt een innerlijke stilte met zich mee, die ik voorheen alleen kende als ik in kathedralen of andere sacrale ruimtes rondliep. De ‘uiterlijke’ stilte van deze ruimtes doet mijn eigen gedachtestroom verstommen, waardoor het ook innerlijk stil wordt.

Innerlijke stilte is weldadig. Het brengt mijn ziel tot rust.

Ervaringen van leegte

Een minder bezette mind brengt ook iets anders met zich mee: nl. ervaringen van leegte. Dat roept allerlei nieuwe vragen op. Als ik ophoud labels op mensen en gebeurtenissen te plakken, als ik geen betekenis aan dingen toeken, wat blijft er dan van mijn ervaring over?
Dat dingen niet zomaar van zichzelf betekenis hebben werd mij duidelijk toen onlangs mijn zus overleed. Al haar spullen hadden betekenis, voor haar, niet zomaar voor de nabestaanden. Wat blijft er dan aan waarde over?
En wat blijft er van mezelf over, van de ideeën en beelden die ik heb van mezelf, als ik het zo leeg laat worden van binnen?

In de afgelopen maanden heeft de ervaring van leegte zich verder verdiept. Het is een beweging die ik niet stuur, die mij eerder overkomt. Wat gebeurt er als ik daarin meega en me er niet tegen verzet?

Verstilling

Ergens in december ben ik aanwezig op een familiebijeenkomst. We zijn met zes neven en nichten. We hebben elkaar jarenlang niet gezien en kennen elkaar nauwelijks. Daarom is er veel om elkaar te vertellen. Iemand doet haar verhaal, anderen reageren. Ik ben niet zo snel met mijn reacties, heb daar meer tijd voor nodig. Anderen zijn me daardoor vaak voor.

Ik voel me verstillen. Wat is mijn bijdrage aan de conversatie? Twijfel komt in me op: hoor ik er nog wel bij en word ik nog wel gewaardeerd als ik niets zeg? Maar eerlijk gezegd heb ik ook niet zoveel te zeggen. Als iemand een ervaring deelt, is dat wat mijn aandacht heeft. Het behoeft lang niet altijd commentaar. Midden in de stilte kan de waarheid van de ervaring des te duidelijker naar voren komen.

Leegte spreekt

Mijn mind is stil. Ik ervaar een leegte. En voel me wat ongemakkelijk daarmee. Ik heb de neiging me innerlijk terug te trekken. Maar dat versterkt juist het idee dat ik er niet bij hoor. Ik herken dit als een oud patroon.
Dan, midden in het ongemak, realiseer ik me dat ik vastzit aan een zelfbeeld: ik denk er pas bij te horen als ik iets zeg wat de moeite van het aanhoren waard is. Ik wil gezien worden als iemand die interessante dingen te berde brengt. Dat lijkt mijn waarde te bepalen, dat is het idee tenminste. Wat als ik niets zeg? Wat bepaalt dan mijn waarde? Wie ben ik dan?

Als ik het zelfbeeld doorzie en los durf te laten, wordt het ongemak minder. Ik accepteer dat ik leeg ben, dat ik leegte ben. Dat is wie en wat ik ben, in dit moment. Als ik me daar niet tegen verzet merk ik dat mijn aandacht vanzelf verschuift. Vanuit het niets komt een nieuwsgierigheid in me op naar wat anderen te vertellen hebben. Ik luister, stel zo nu en dan een vraag. En het besef dringt tot me door dat ik deel uitmaak van deze groep mensen, dat ik erbij lijk te horen, ondanks mijn leegte. Blijkbaar kan ik in en als leegte bestaan. Als ik me geen zorgen maak over wie ik ben, kan in mij op een miraculeuze manier vorm ontstaan, uit leegte. Leegte spreekt, leegte stelt vragen.

© Chris Elzinga, 4 januari 2018

Tip:

Geef een reactie op deze column, helemaal onderaan deze pagina.

En onder de column kun je via ‘View all posts’ toegang krijgen tot alle columns van deze auteur.

2 reacties voor Innerlijke vrede en de ervaring van leegte (Chris Elzinga)

  1. Ina 18/01/2019 op 11:31 #

    Heel mooi Chris, het raakt me diep. Dit is genade, maar dat is het niet alleen, je hebt jarenlang The Work met grote toewijding gedaan, daar heb ik diep respect voor.
    Daarnaast is het voor mij een inspiratie om niet op te geven, niet bang te zijn voor de Stilte en de Leegte (easier said than done I know !).
    Ik las het op een moment dat ik het nodig had.
    Dank.

  2. Frederike 07/01/2019 op 21:43 #

    Prachtig Chris, en ik ben blij, dat dit voor mij ook zo herkenbaar is. De uitdaging voor mij is, om ook in het stil zijn niet te labelen of te oordelen. Dan is er pas echt leegte in al zijn schoonheid.

Geef een reactie