Hulp aan een overleden vriendin (Jolanda Verburg)

In augustus is een heel dierbare vriendin overleden. Ze kon het leven niet meer aan, voelde zich eenzaam, zakte weg in een depressie en was niet in staat zich daaruit op te werken. Hoe geef je iemands zelfgekozen dood een plek?

Het is zo fijn om vrienden te hebben waar je mee op één lijn zit, waarmee je jouw zielenroerselen kunt delen en met wie je over zaken kunt praten die verder gaan dan wat wij met onze zintuigen kunnen waarnemen. Hanneke was zo iemand. Zij was een hoogsensitieve persoonlijkheid met een neus voor vernieuwing.

Steun door dik en dun

Ik heb een drive om de wereld een beetje mooier te maken, maar dat haalt het niet bij haar gedrevenheid om de wereld te verbeteren. Als je voorop loopt en nieuwe ideeën de wereld instuurt ondervindt je tegenwerking. Te veel mensen zijn angstig voor verandering omdat ze weten wat ze hebben, hoe slecht dat soms ook is, en niet weten wat ze ervoor terug zullen krijgen. Natuurlijk ben je zelf ook onzeker, maar de ambitie is groter dan de angst. Het is zo ongelooflijk fijn als je onzekerheden en tegenstand met iemand kunt delen. Wij steunden elkaar door dik en dun.

Het afgelopen jaar ging het niet goed met haar. Ze had wat lichamelijke problemen waardoor ze niet meer spontaan overal naartoe kon gaan. Dat hinderde haar enorm. Ze kon het niet accepteren dat ze een tandje terug moest. En opmerkingen als: “Kijk wat de energetische betekenis is van je lichamelijke ongemakken, leg je daar een tijdje bij neer en kijk naar binnen”, waren niet aan haar besteed. Nee, eigenwijs was ze, geen tijd voor lichamelijke ongemakken, immers de wereld moest verbeterd worden. En hoe meer ze werd gehinderd door haar lichamelijke conditie, hoe onrustiger en opstandiger zij werd.

De wereld is niet mooi

Je realiseert je pas hoe belangrijk lichamelijke gezondheid is als je problemen ondervindt. Afhankelijk worden is niet zo makkelijk. Doordat Hanneke steeds meer aan huis gekluisterd was stak de eenzaamheid de kop op. Te ver weg wonend van haar kinderen en goede vrienden, zakte ze langzaam weg in een depressie. Alles waar ze zich de afgelopen jaren voor ingezet had en waar ze de nodige weerstand bij had moeten overwinnen, begon zijn tol te eisen. Alle mooie aspecten van het leven verdwenen achter de grauwe werkelijkheid. In haar beleving had ze gefaald, ze was niet in staat geweest om de wereld te redden van onrecht, pijn en liefdeloosheid.

Het laatste jaar spraken we elkaar zeker om de dag. Ik liet haar zien dat haar acties wel degelijk effect hebben. Immers alles wat je de kosmos ingooit wordt gehoord en alle hartenwensen worden vroeg of laat vervuld. Alleen was zij erg ongeduldig en bleven in haar ogen de resultaten uit. Halverwege juni belde zij mij op en zei ze dat ze zou worden opgenomen in een psychiatrische kliniek. De dag van haar geplande opname belde ik haar op om te weten waar ze was, zodat ik haar kon komen bezoeken. Tot mijn grote verbazing was ze gewoon thuis, weer naar huis gestuurd met een zak pillen. Iedere week moest ze terugkomen voor een gesprek. Daarvoor moest ze met de auto naar een stad verderop. Het OV was geen optie vanwege haar slechte lichamelijke conditie. Onverantwoord! Hier heeft de GGD echt een steek laten vallen.

Tegenslag overwinnen

Veel gesprekken gingen over het leven na dit leven. Wij geloofden er allebei in dat de dood het begin is van een volgende fase. Wat niet wil zeggen dat je er zomaar uit kunt stappen als het een beetje moeilijk wordt. Wij zijn niet voor niets op deze aarde. Wij zijn hier om wat te leren en met een bepaalde opdracht die je tot het einde toe moet vervullen.

Er bestaan vele zienswijzen over het hiernamaals. Over een eind aan je eigen leven maken wordt niet altijd positief gesproken. Ook ken ik een aantal mensen die een poging ondernomen hebben en die achteraf zeggen dat hun leven er alleen maar sterker door geworden is en dat ze blij zijn dat hun poging mislukt is. Zelf heb ik ook ooit voor de keuze gestaan toen mijn leven ondragelijk leek. Ik heb het niet gedaan, ik heb hulp ingeroepen en heb mij uit het moeras laten trekken. Mijn conclusie is dat mijn leven er alleen maar mooier op geworden is.

De neergaande spiraal

Hoe vaak ik niet tegen haar gezegd heb: “Hanneke doe het niet, want dan krijg je in je volgende leven weer dezelfde levensvragen voorgeschoteld. Maar dat is niet alles, ook na je dood word je met je daden en onopgeloste problemen geconfronteerd. Je moet ze nu zien op te lossen.” Ze heeft het toch gedaan. Is het mijn hersenspinsel dat ze het tijdstip ‘waarop’ speciaal gekozen heeft? Precies op het moment dat ik yogales geef, het moment dat ik haar in ieder geval niet zou bellen!

In augustus was ik 12 dagen weg voor een 10-daagse vipassana retraite. Omdat zij heel graag wilde weten hoe het was geweest, ging ik daags na thuiskomst bij haar langs. Toen ik een paar uur later weer bij haar wegging had ik een heel zwaar gevoel. Haar laatste opmerking was zo triest, ze zei: “Jij zit zo in een opwaartse flow en ik in een neerwaartse spiraal.” Terwijl ik haar troostend in mijn armen nam, zei ik haar opbeurend: “Hanneke moed houden, als jouw lichamelijke ongemakken zijn opgelost kan je weer overal naar toe en kom je ook weer in een positieve flow.”

Twee weken later was ze er niet meer. Een paar dagen voor haar noodlottige actie was ze nog bij mij en hebben we door ons landschap en bij de schapen gewandeld. Daar heb ik de allerlaatste foto van haar gemaakt. Was dit haar manier om afscheid van mij te nemen?

Beoefenen van phowa

Nu een paar weken later is het machteloze gevoel wat gezakt. Veel steun heb ik gevonden in ‘Het Tibetaanse Boek van leven en sterven’ van Sogyal Rinpoche. Een hoofdstuk is gewijd aan hulp bieden na de dood. Ik heb het boek al jaren in huis en er regelmatig in gelezen, maar nooit tot hoofdstuk 19 gekomen, getiteld: ‘Helpen na de dood’. Ik heb nooit geweten dat je iemand zelfs na de dood zou kunnen helpen.

Sogyal Rinpoche

Om iemand te helpen na zijn overgang, kunnen wij phowa beoefenen. Phowa is afkomstig uit de Tibetaanse traditie en betekent het overbrengen van bewustzijn. Het komt er in het kort op neer dat we onszelf in meditatie verbinden met goddelijk zuiver bewustzijn, om vervolgens de overledene daarmee te laten doorstromen.

Helpen na de dood

Het is belangrijk dat ieder moment dat de overledene in je gedachte komt, je hem of haar vooral liefdevol en met mededogen tegemoet treedt, want onze gedachten worden aan gene zijde opgevangen. Ook het regelmatig reciteren van een helende mantra helpt, zoals ‘Om Mani Padme Hum’, ter zuivering van alle negatieve emoties van de overledene.

Het is een overweldigende en troostende ervaring om deze vormen van hulp te bieden. Ook heeft het mij een ervaring gebracht waardoor ik niet meer zo zeker ben dat een zelfgekozen dood gruwelijke gevolgen heeft. Op zeker moment, gezeten op mijn meditatiekussen, omarmde ik Hanneke in het volle pure licht van bewustzijn en op hetzelfde moment werd ik door haar omarmd. Ondanks het gemis voel ik mij door haar gesteund en gelouterd.

© Jolanda Verburg, 1 november 2017

Tip:

Geef een reactie op deze column, helemaal onderaan deze pagina.

En onder de column kun je via ‘View all posts’ toegang krijgen tot alle columns van deze auteur.

, ,

2 reacties voor Hulp aan een overleden vriendin (Jolanda Verburg)

  1. Lenie van Schie 26/11/2017 op 07:59 #

    Jolanda, mooi. Wat een prachtig einde!

    • Jolanda Verburg 26/11/2017 op 19:02 #

      Dank je, Lenie. Voor mij was het ook heel bijzonder om dat te ervaren.

Geef een reactie