Het imago van de vegetariër (Jolanda Verburg)

Activisten geven indirect de doorsnee medemens het gevoel een slecht mens te zijn. Activisme doet iets met mensen en zet aan tot nadenken. Vroeg of laat komt het kantelpunt.

Lichtelijk geschokt lees ik, dat uit onderzoek blijkt dat we activisten niet zo kunnen waarderen, zelfs vegetariërs niet. De sociaal psycholoog Florien Cramwinckel deed haar promotieonderzoek naar het beeld dat de morele vleesweigeraar oproept. Ze komt tot de conclusie dat je beter kunt zeggen dat je vlees niet lekker vindt, dan dat je het doet uit milieuoverwegingen. Als we iemand iets goeds zien doen, kan dat bedreigend zijn, omdat we indirect op onze eigen ‘slechte’ gedrag gewezen worden. Moraalridders zijn het, is de conclusie van het onderzoek. Hetzelfde geldt voor milieuactivisten, klokkenluiders en zelfs geheelonthouders: ze roepen weerstand op.

Ik ben nooit een echte vleeseter geweest. Als puber heb ik zelfs een tijdje geen vlees gegeten, maar de maaltijd werd daarmee wel erg karig zo zonder vlees, want vleesvervangers bestonden toen nog niet. Inmiddels is geen vlees eten steeds meer gemeengoed. Supermarkten bieden een keur aan vervangende producten en zelfs restaurants hebben vegetarische maaltijden op de kaart. Ik ben ook helemaal niet tegen het eten van vlees, maar ik eet het liever niet. Daarom ben ik toch wel geschrokken dat er negatief wordt aangekeken tegen vegetariërs. Dat heb ik (gelukkig) nooit zo gevoeld, misschien ook omdat ik er niet mee te koop loop.

Basisinkomen en permacultuur

Door het lezen van het onderzoek vallen wel wat kwartjes op hun plek. Zelf ervaar ik ook weerstand bij bepaalde activiteiten die ik doe. Al een aantal jaren zet ik mij in voor de invoering van het onvoorwaardelijk basisinkomen voor iedereen. Ik heb er diverse columns over geschreven, lezingen over gehouden en twee keer op het Malieveld een menigte toegesproken. Er is niet altijd applaus te horen, kritiek is er ook en soms heel venijnig. Maar dat hoort erbij denk ik dan.

Jolanda - Basisinkomen VPRO 2 - 63kb

Niet alleen in het publieke domein ben ik actief om nieuwe wegen te bewandelen. Ons eigen permacultuurproject gaat ook niet over rozen. Permacultuur betekent biologisch werken, creëren van biodiversiteit en de natuur haar gang laat gaan, maar dat vinden de buren die gewend zijn aan monocultuur, niet fijn. Zij zien dat als bedreiging en helaas willen ze niets horen van onze beweegredenen. De discussie niet aan willen gaan is inderdaad de cultuur hier op het platteland, bevestigt mijn man. Hij kan het weten, want hij is hier geboren.

Nieuwe samenleving

‘Verbeter de wereld en begin bij jezelf’ is mijn motto. Dat is een drijfveer, niet om nu eens lekker dwars te gaan liggen en mensen tegen de haren in te strijken. Zolang er in een welvarend land als Nederland nog voedselbanken nodig zijn en zolang de luchtkwaliteit niet op orde is, het klimaat onder druk staat en dieren dreigen uit te sterven, vind ik dat er wat moet veranderen. De welvaartsstaat is passé dus moeten we weer voor onszelf leren zorgen. Daarvoor is een nieuw soort duurzame samenleving nodig, waarin we veel meer samen en voor elkaar doen. Niets mis mee toch? Maar daar moet de terugtredende overheid wel wat tegenover stellen en is een systeem van basisinkomen op z’n plaats, evenals de overschakeling op hernieuwbare energiebronnen, zodat we onze kinderen ook nog een mooie aarde kunnen nalaten.

Ook ben ik politiek actief om mijn idealen te verwezenlijken. Maar ik kom steeds meer tot de conclusie dat dit niet de arena is waar verandering vandaan komt. Daar geldt machtspolitiek, speelt eigenbelang de boventoon en krijgen de hardste schreeuwers de meeste aandacht. Dat is in ieder geval niet iets wat bij mij past. Ik bewandel liever de vreedzame weg en de weg van de geleidelijkheid. Daarbij wil ik bijdrage aan het bereiken van een kritische massa waardoor de weegschaal doorslaat naar een nieuw evenwicht.

Veranderen kost tijd. Nieuwe ideeën moeten beklijven voor ze worden omarmd. Het is allereerst belangrijk om argumenten en beweegredenen aan te dragen, zodat kennis ontstaat over een onderwerp. Via social media gaat dat kennis delen veel sneller dan vroeger. Door nieuwe kennis op te doen verandert na verloop van tijd iemands houding ten opzichte van het onderwerp. Op het moment dat iemand bereid is zelf actie te ondernemen is acceptatie een feit en treedt verandering op.

Van je familie moet je het hebben

Zelf beschouw ik mij niet als activist en zeker niet als activistische vegetariër. Dat ik het niet van de daken schreeuw bleek vorig jaar toen wij door mijn zusje werden uitgenodigd voor een barbecue. Ik zag alleen vlees en informeerde toch heel voorzichtig of ze ook nog iets anders te bieden had. ‘Nee, hoezo?’ vroeg ze. ‘Nou ik eet al jaren geen vlees meer.’ Haar verbaasde blik zei genoeg. Gelukkig ben ik een kleine eter en was er een flinke bak sla en lekker stokbrood.

Jolanda - pixabay - barbecue -1458803_640 - 75kb

Mijn kinderen is een ander verhaal. Zij vinden mij wel een activist omdat ik, afgemeten aan andere mensen, een afwijkende houding heb ten aanzien van veel onderwerpen. Als ik hen vraag wat ze willen eten, krijg ik steevast te horen: ‘Wij willen vlees!’ Alleen de spandoeken ontbreken nog. Nu neem ik pubers met een korrel zout, immers de hersenen van adolescenten zijn nog niet volgroeid en wat hun vrienden belangrijk vinden is vaak niet wat ouders verkondigen. En je losmaken van en afzetten tegen je ouders hoort nu eenmaal bij deze fase van hun ontwikkeling.

Hoe nu verder?

Er is hoop, ook voor activisten. Uit het onderzoek blijkt namelijk ook dat activisme toch iets doet bij mensen. Zodra hun boodschap gehoord wordt en mensen er iets van vinden, of het nu positief of negatief is, blijft die hangen en krijgt ze vroeg of laat navolging. Belangrijk is dat de boodschap regelmatig herhaald wordt. Zeker als de kritische massa – oftewel het kantelpunt – bereikt wordt, kan de verandering een vlucht nemen. Daarom ga ik door met de wereld een beetje mooier te maken.

© Jolanda Verburg
1 februari 2017

Nog geen reacties.

Geef een reactie

Do NOT follow this link or you will be banned from the site!