Gezegende Onrust (Lenie van Schie)

Lenie van Schie

De onrust waar ik in mijn vorige column over sprak, heeft in de eerste weken van Trump’s regering grootse vormen aangenomen. De bewoners van Aarde laten zich horen. We zien hoe jong en oud het spiritueel krijgerschap omarmt: ‘Yes we can’. En hoe is het met mijn eigen krijgerschap?

Passie

In mijn binnenste woont een sterke ‘undercurrent’, een gepassioneerde drive die mij in beweging houdt. En de bewegingen van ‘Gezegende Onrust’ waar Paul Hawken over schrijft (zie mijn vorige column), wakkeren dit innerlijk vuur alsmaar aan.
Deze tijd inspireert mij! Van velen hoor ik dat ze bang zijn, ongerust. De vraag ‘Waar moet het met de wereld naar toe?’ wordt sterker. Het is niet dat ik mijn hart soms niet vasthoud bij het volgende decreet dat uit Trump’s koker komt. Maar ik kan dit alles wel zien in een groter perspectief en dat heb ik te danken aan Fritjof Capra.

Lenie c5-1 perspectief

Het Keerpunt

Fritjof Capra is een fysicus die een duidelijke relatie ziet tussen de wereld van de fysica en de spirituele realiteit. Hij is een visionair en al in de jaren tachtig van de vorige eeuw beschrijft hij dat we aan het einde zijn gekomen van een cultuur. Hij geeft in zijn boek ‘Het Keerpunt’ drie redenen voor deze overgang. De fossiele brandstoffen raken op, de samenleving wordt mondiger en daardoor socialer en vrouwen accepteren niet langer hun ondergeschikte rol. Deze gezamenlijke veranderingen gaan een einde maken aan de door mannelijke waarden gedomineerde cultuur.* Pleit Capra nog voor een kalme en rustige overgang, de werkelijkheid in de wereld laat iets anders zien.

Wakker worden

Ik las het boek van Capra in diezelfde jaren tachtig, in de tijd van de feministische beweging. Ik las ook ‘Eens was God als Vrouw belichaamd’ van Merlin Stone en ‘The Creation of Patriarchy’ van Gerda Lerner. Daar leerde ik over de patriarchale cultuur en haar waarden en uitgangspunten. Ik las over de gebeurtenissen die aan de basis liggen van haar bestaan en ik begreep dat echte verandering een radicale ommezwaai vraagt, een ommezwaai die niet zonder slag of stoot plaatsvindt. Daar zitten we nu midden in.

Lenie c5-2 golf

De patriarchale cultuur zoals we die nu kennen, ontwikkelde zich zo’n 5000 jaar geleden. Dat ging uiteraard geleidelijk. De belangrijkste kenmerken zijn scheiding, macht en onderdrukking. In deze cultuur kreeg het begrip ‘waarde’ een hele nieuwe betekenis. Vrouwen werden minder waard en ondergeschikt aan mannen, mannen met veel bezit werden meer waard dan arme mannen die slaaf werden en rijkdom ging gepaard met aanzien en macht. Er ontstonden staten met aan het hoofd een man, keizer, koning of paus, die met één decreet alles kon bepalen.

Een nieuwe ordening

Het was een hele nieuwe ordening, een hele nieuwe manier van samenleven die in de eerste millennia van de patriarchale cultuur werd uitgedacht en geïmplementeerd. En ondanks de uitvinding van de democratie en van gelijke rechten voor man en vrouw, duurt ze voort tot in deze tijd. We hoeven maar naar de politiek te kijken en we weten dat democratische waarden geen gelijkwaardigheid brengen en dat ze geen garantie zijn voor het voorkomen van schendingen van mensenrechten, wereldwijd, maar ook in ons eigen land.
De patriarchale cultuur is nog steeds het overheersende paradigma en diegenen die de macht hebben, willen deze graag voorgoed behouden. Het besef dat we allemaal doodgaan en als lijk in een kist een dergelijke waarde voorgoed verliezen, lijkt niet door te dringen tot de machtigen der aarde. Dat is wel eens anders geweest.

De eerste naties

In onze samenleving heerst de opvatting dat de oude culturen, gevestigd vóór het begin van de patriarchale cultuur, primitief en chaotisch zijn. De beschaving – zo staat nog steeds in onze geschiedenisboeken – begint in de periode waarin de patriarchale cultuur werd gevormd. Wat daarvoor aan cultuur en groei aanwezig was, wordt afgedaan als primitief, als de ‘tijd dat we nog in berenhuiden rondliepen en elkaar met knuppels te lijf gingen’.

column 5 foto 3

Behalve dat deze opvatting, getuige de vele archeologische vondsten, niet klopt, is deze manier van kijken kenmerkend voor de patriarchale cultuur waarin wij anders zijn dan de anderen, anders en beter. Het impliceert ook dat we onze eigen evolutie afwijzen, dat we de wortels onder ons bestaan wegsnijden.
De vroege culturen (in Amerika en Canada ‘the first nations’ genoemd) kenmerkten zich door onderlinge samenwerking en afstemming; tot elkaar, tot hun omgeving, tot Aarde en natuur zelf. Zij beseften de ‘inter-connectedness’, de eenheid die de bron is van alle manifestaties.**
Vanuit het oogpunt van de participatiesamenleving die de overheid ons, burgers, op wil leggen, waren de oude culturen super modern. Het verschil is dat het hen niet werd opgelegd, het was voor hen een natuurlijk en vanzelfsprekend fenomeen.

De patriarchale cultuur voorbij

De scheiding zoals die tussen geest en lichaam, denken en voelen, die met de komst van de patriarchale cultuur ontstond, vormt een onderdeel van onze evolutie. Het is een belangrijke fase in de evolutie van de mensheid die ons autonomie en individualiteit heeft gebracht. Maar zoals we allemaal weten, was en is het ook een pijnlijk proces, een separatie die met veel geweld gepaard is gegaan. Het is verheugend te weten dat hieraan (en Capra is niet de enige die dit ziet) een einde komt. Het geeft ons perspectief en hoop en dat hebben we nodig nu de extremiteiten van macht en scheiding zo sterk zijn.
Elk einde van een cultuur gaat gepaard met een teloorgang van waarden en normen, met strijd en corruptie, zo ook nu. Het is een laatste stuiptrekking, een laatste poging om verandering en vernieuwing tegen te gaan. Maar de ‘Gezegende Onrust’ wordt nu alleen maar sterker. Sinds Paul Hawken in 2005 zijn boek publiceerde, is de roep op verandering alleen maar luider geworden. Steeds meer mensen worden wakker.
Ze gaan de straat op, schrijven manifesten, richten bedrijfjes op die niet alleen winst willen maken maar ook hun maatschappelijke verantwoordelijkheid nemen.***

Lenie c5-4 geweld

Rob Wijnberg legt in een scherpe analyse in De Correspondent uit hoe de regering van Trump stappen onderneemt in de richting van een kleptocratie, een autocratie die gemeenschapsgeld aan de gemeenschap onttrekt om zichzelf te verrijken. ‘Zo verslaan we Donald Trump’s aanval op de democratie’. Dagblad Trouw brengt de ondemocratische realiteit van economische grootmachten onder de aandacht en Jan Terlouw brengt de leiders van alle politieke jongeren organisaties bij elkaar die gezamenlijk een manifest opstellen om Aarde te redden.
Het is een wake-up call die werkt en Donald Trump is dé grote catalysator. Zijn steil is zo grillig en emotioneel, zo anders dan die van Erdogan of Poetin, deze aanpak zal blijvend verzet oproepen en in zijn kielzog groeit de kritiek wereldwijd.

Mijn grote inspirator

Dit alles maakt me meer dan wakker. Gedachten tuimelen door mijn hoofd, mijn hart is opgewonden, mijn lijf komt in beweging. Ik loop door het bos- en heidelandschap dat zich uitstrekt vlak achter mijn huis. Hier buiten valt de wereld even weg. Hier ben ik alleen met de bomen, met hun zwarte vochtige stammen en takken die donker afsteken tegen vroege helderheid, grauwe lucht, zonovergoten daglicht. Hier is gezegendheid zonder onrust, hier is wat is.

Lenie c5-5

Dit kleine stukje land dat ik kan belopen zonder te verdwalen omhult en verwelkomt me. Een tijdloos niemandsland dat zichzelf is. Hier laadt mijn geest zich op, mijn hoofd wordt helder, mijn lichaam beweegt met grote stappen over bevroren grond en bemodderde paden, mijn hart zingt. In verbinding met al wat leeft is het land, Aarde, mijn grootste inspirator.

© Lenie van Schie, 1 maart 2017

Noten

* Capra noemde nog niet de opwarming van de aarde, iets dat in die tijd nog geen rol van betekenis speelde. Nu levert dit fenomeen een belangrijke bijdrage aan het proces van bewustwording en de omwenteling waarin we nu verkeren.
** In mijn eerste column ‘Aarde Spreekt’ en mijn tweede column ‘Een Liefdesaffaire’, schrijf ik ook over de ‘First Nations’, ofwel onze voorouders.
*** In mijn derde column ‘All-Inclusive’ en vierde column ‘Een Wake-Up Call’, vind je meer over gezegende onrust en krijgerschap.

Tip:

Onder deze tekst kun je via ‘View all posts’ alle voorgaande columns van Lenie bekijken.

2 reacties voor Gezegende Onrust (Lenie van Schie)

  1. Jolanda Verburg 03/03/2017 op 16:29 #

    Hallo Lenie,
    Goede column. Dank je voor het stukje historie. Ik voel aan mijn lijf dat er een verandering op komst is. Trump is bijna een cadeautje omdat hij zo duidelijk laat zien hoe het niet moet. Dat is het zetje dat we nodig hebben om het tij te keren.
    Groet, Jolanda

  2. Frederike 01/03/2017 op 22:06 #

    Mooie column Lenie; kan ik helemaal onderschrijven.
    Graag beveel ik je ‘Het helen van de beschaving’ met als ondertitel ‘een radicale visie op onze cultuur’ aan. De schrijver is Claudio Naranjo. Een psychiater, die ook gewerkt heeft aan de introductie van het enneagram in de Westerse wereld. In dit boek beschrijft hij hoe onder meer geweld, economische ongelijkheid en racisme het voortbestaan van onze beschaving bedreigen. En dit komt omdat we blijven hangen in het patriarchaat. Enfin, sluit naadloos aan bij het gedachtegoed van Capra.

Geef een reactie

Do NOT follow this link or you will be banned from the site!