Over eenvoud en schoonheid gesproken (Chris Elzinga)

Met mijn partner, Annelies Mencke, spreek ik over eenvoud. De foto’s die zij maakt drukken eenvoud uit. Ze fotografeert bij voorkeur dingen die in het dagelijks leven haar aandacht trekken. Dan licht iets van de eigenheid en schoonheid ervan op die we normaal gesproken niet zomaar zien.>

Aandacht met Miksang

Als iets in het voorbij gaan haar aandacht trekt, zoomt ze daar met haar fototoestel op in, zonder er een compositie van te maken. Ze verandert niets aan de situatie die ze aantreft. Zo probeert ze de essentie vast te leggen van wat haar aandacht trok. Het is een vorm van fotografie die Miksang genoemd wordt, een boeddhistische aandachtsbeoefening.

‘Je maakt al een paar jaar Miksang foto’s van heel gewone, alledaagse dingen. Een koplamp van een auto, een stukje mos op een stoeptegel, een spleet in een rots. Het lijkt allemaal om eenvoud te gaan. Wat maakt dat je dat zo waardeert?’
‘Eenvoud heeft te maken met  eenvormige expressie, het gaat over waarnemen van één vorm. Als ik me op daarop focus, kan ik iets zien wat ik niet zie als iets complex is. Dan is er te veel afleiding.’
‘Als ik nu bijvoorbeeld naar een lelieblad in de vijver kijk, zie ik eerst de vorm van het blad en van de druppels die erop liggen.’


‘Als ik mijn aandacht daarop blijf richten, ga ik steeds meer nuances zien. Ik neem ook meer kwaliteiten waar: zachte kleuren, glans, schoonheid, kwetsbaarheid. Ik ga iets ervaren van de essentie van het blad ervaren.’

Eenvoud en schoonheid

‘Hoe kom je tot zo’n manier van kijken?’
‘Mijn ervaring is dat je gemakkelijker de dingen in hun eenvoud ziet en dat ook waardeert, als je met je aandacht helemaal in het hier en nu aanwezig bent.’
‘Dan heb ik meer rust om details te zien, rust om te focussen, omdat mijn mind stiller is. Ik ben ik minder intern met mijn gedachten bezig. Dan heb ik meer oog voor de schoonheid van de dingen om me heen.’

‘Er is dus helemaal niet zoveel voor nodig om schoonheid te zien, ook in heel gewone dingen.’
‘Ja en daar zit de eenvoud. Dat vind ik het mooie van Miksang. Dat je niet kijkt naar de functie van iets, maar puur kijkt naar de lijnen, de kleuren. De mooiste foto’s zijn die waarin heel weinig kleur en vorm heel sprekend wordt.’

Oplichtende koplamp. Foto van Annelies Mencke.

‘Er lijkt dus een relatie te zijn tussen eenvoud en schoonheid.’
‘Ik moet denken aan onze strandwandelingen tijdens onze vakantie. Het enige wat we deden was kijken hoe water naar de zee stroomt. Het was een eindeloze variatie op hetzelfde thema.’
‘Je zou zeggen: het gaat nergens over. Het is zo simpel, zo eenvoudig. Tegelijkertijd was het fascinerend, omdat het zo transparant was en zo helder en zo zichtbaar. Het ging alleen maar over zand en water. Het had niets meer nodig. En wat we zagen was van een ongelooflijke schoonheid.’

Essentie ervaren

 ‘Wat doet dat met je?’
‘Het maakt me blij! En er zit ook iets van verstilling in. Het nodigt niet uit tot actie, maar het doet mij zelf verstillen.’

‘Er is dus sprake van een wisselwerking: er is een zekere innerlijke rust nodig om eenvoud te kunnen waarderen en als dat gebeurt, versterkt dat die rust.’
‘Je kunt ook zeggen dat het mijn eigen openheid versterkt. Ik word ontvankelijk voor essentie. Ik ga de essentie van dat lelieblad zien, maar ik ervaar ook in mezelf mijn eigen essentie. Ik ervaar meer openheid, schoonheid, blijheid. Het is een wisselwerking.’
‘Wanneer de mind verstilt kan in feite alles onderwerp zijn van fascinatie. Het kan dus iets heel eenvoudigs zijn, maar als ik daarop inzoom ga ik zien hoe bijzonder datgene eigenlijk is. Daar geniet ik intens van.’

© Chris Elzinga, 6 augustus 2020

, , , ,

Nog geen reacties.

Geef een reactie