Een spiritueel activist (Lenie van Schie)

Ik schrijf een boek, het is echt waar. Hoewel, je kunt je afvragen wie de ik is die hier schrijft… Ik weet niet eens of ik haar ken; regelmatig neemt ze me geheel over. Wat zijn haar motieven? Wat maakt dat ze uren achtereen – soms kauwend op woorden, zoekend naar termen die in een vergeten ruimte in haar hoofd ronddolen en waar ze nét niet op kan komen – achter haar laptop zit? Houdt dat verband met spiritueel activisme?

De schrijver in mij

Er woont een schrijver in mij. Ze schreef in poëziealbums toen ze nog heel jong was, in dagboeken toen ze wat ouder was. Ze hadden allerlei formaat – die dagboeken – en er waren tal van stemmen in terug te vinden. Ze schreef vijf jaar aan een boek waarin ze de mensen wilde vertellen over de veranderingen in de wereld en in onszelf. Ze had gedacht dat iedereen het zou gaan lezen. Uiteindelijk is een deel van dat boek uitgegeven. De eerste publicatie.

Daarna leek het stil te worden, maar er liggen nog twee uitgeprinte manuscripten in de kast; wie weet of en wanneer deze verspreid gaan worden.

Ze werkte anderhalf jaar aan een omvangrijk werk om te concluderen dat het veel te uitgebreid was en dat niemand het zou lezen. Een boek over Jezus kwam echt uit. En nu dan een nieuw boek. De publicatiedatum ligt in het komende voorjaar als corona het niet opnieuw uitstelt. Wat wil die schrijver in mij?

Ze wil betekenis geven aan het leven – haar eigen leven, mijn leven dus – en ze wil een bijdrage leveren aan de zoektocht die anderen gaan.
Er lijken in de laatste decennia steeds meer zoekers bij te komen. Maar waren ze er niet altijd al – de zoekers op Aarde?

Toen de mensheid nog jong was

Vanaf het eerste begin dat wij herkenbaar menselijk werden, hebben we op allerlei manieren betekenis gegeven aan het leven. De oudste tekens die archeologen vonden, zijn lijnen. Rotsblokken en stenen met daarin gekrast aan elkaar evenwijdig lopende en elkaar kruisende lijnen. Een ronde steen met een kruis erin gekrast duidt wellicht vier windstreken aan. We legden onze doden in foetushouding in graven en bestrooiden ze met rode oker. Aarde was onze moeder.

Toen de mensheid ouder werd

In het paleolithicum (40.000 v. Chr) ontstaat er een enorme creatieve boost. Rotswanden worden beschilderd met afbeeldingen van tal van dieren, bizons, herten en abstracte afbeeldingen van een vagina en penis. En er staat een menselijk figuur met een hertengewei; een sjamaan?

Rotstekeningen in Alta, Noord Noorwegen 2017

Lang voordat we over geschreven taal beschikten, drukten we onze belevenissen uit in rotstekeningen – petroglyphen genoemd.

Als de ‘geschiedenis’ ontstaat

De oudste geschreven teksten (hier ontstaat volgens de wetenschap de historie, de tijd hiervoor heet ‘prehistorie’) zijn een neerslag van een eeuwenlange orale traditie. We denken dat we feitelijke geschiedenis lezen, maar het zijn verhalen. Het meest bekende verhaal is wellicht dat van vader Abraham die van God de opdracht kreeg om een nieuw land te zoeken. Het is opgetekend in het Oude Testament. Mensen zijn massaal gaan geloven in dit verhaal en zo werd het een feitelijke geschiedenis, maar het is een verhaal dat diende om het verbannen Joodse volk een riem onder het hart te steken. Zo gaven ze zichzelf betekenis.

Betekenis geven

Wij mensen geven betekenis aan ons leven en dat doen we op tal van manieren. Dat wat in ons leeft, zoekt een uitweg, wil begrepen en gehoord worden. Door anderen, door onszelf. En hoe dat betekenis geven eruitziet, evolueert met de tijd. Mijn ouders gaven betekenis aan hun gezamenlijke leven door een eigen zaak te beginnen en een gezin te stichten; hun kinderen moesten het beter krijgen dan zij het hadden gehad. Hoe geven we in deze tijd van materiële welvaart, betekenis aan ons leven?

Andrew Harvey, spiritueel leraar en auteur, heeft daar een antwoord op. In zijn boek The Hope schrijft hij over sacraal activisme. Je hoeft er niet voor de straat op; het vraagt wel van je dat je handelen voortkomt uit een sacraal bewustzijn.

Ik geef het toe – het is een sprong. Maar terugkijkend in onze geschiedenis was ‘betekenis geven’ nagenoeg altijd verbonden met het numineuze, met ‘God’. Dus hoe is het om die sprong te wagen?

Sacraal bewustzijn

Er zijn hele boeken vol geschreven over iets dat sacraal, spiritueel, of ‘Godsbewustzijn’ heet. Het woord ‘bewustzijn’ is hier van belang: het gaat niet over ‘geloof’ maar over ervaring; niet over gedachten of een leer, maar over innerlijke beleving. De meest directe plek waar we iets als ‘God’, het Al of de Bron kunnen ervaren, is het hart. Een sacraal bewustzijn vraagt een open hart.

Noorwegen

Ze zit tegenover me, de schrijver in mij. We kijken elkaar aan. Er is heel wat afgeschreven om daar te komen, bij dat open hart. Het schrijven hielp, luchtte op. Soms waren het grote vellen papier waarop we de meest vreselijke woorden met krijt of een dikke viltstift neer kalkten. Soms probeerden we erover na te denken; vroegen we ons af wat de zin van het lijden was. Eén van de antwoorden die we vonden, luidde: ‘lijden maakt het hart open’. Dat antwoord hielp: het gaf het lijden zin en maakte het verdraagbaar.

Pas veel later besefte ik dat datgene waaraan we lijden, in ons ligt besloten. Het zijn onze verdrongen ervaringen die gekend en gezien willen worden. Is dat waarom we schrijven? Zij en ik – en met mij vele anderen – om het hart vrij te maken?

Het schrijven heeft wel geholpen want het vrijmaken van mijn hart was niet eenvoudig. De schrijver in mij en ik begonnen hier aan in een tijd dat de kerkelijke wetten het nog voor het zeggen hadden. Ik werd geacht om voor anderen klaar te staan en mezelf weg te cijferen. Wat mij en andere kinderen overkwam, daar werd niet over gesproken.

Gelukkig is de tijd veranderd en zijn er inmiddels veel mogelijkheden om het pad van je hart te volgen. Paulo Coelho schreef er een prachtig verhaal over en Terry Pattern – een andere spirituele leraar – gaf zijn laatste boek de titel A New Republic of the heart.

Sacraal activisme

Elke handeling die voortkomt uit een open en vrij hart draagt – aldus Andrew Harvey – bij aan de heling van ons hele leefsysteem. Dat is voor hem sacraal activisme. Een dergelijke handeling – ik zeg het er nog maar even keer bij – vindt dus niet plaats omdat het zo hoort of moet. Dan is je hart niet vrij… Een vrij hart is een vreugdevol hart.

We kijken elkaar aan, mijn schrijfmaatje en ik. Hier zijn we het helemaal eens met elkaar.

© Lenie van Schie, 1 augustus 2020

Bronnen

Andrew Harvey: The Hope, a guide for sacred activism, 2009
Terry Pattern: A New Republic of the heart, an ethos for revolutionaries, 2018

What do you want to do ?

New mail

What do you want to do ?

New mail

What do you want to do ?

New mail

What do you want to do ?

New mail

What do you want to do ?

New mail

What do you want to do ?

New mail

What do you want to do ?

New mail

, , ,

Nog geen reacties.

Geef een reactie