Een doodlopende surprise (Dirk Oegema)

Die vrijdagavond wist ik wat ik wilde maken voor Sinterklaas: een doodlopende surprise. Surprises groeien ergens naar toe, hebben een ontknoping, iets wat duidelijk wordt. Dat waar het uiteindelijk om gaat. Ik wou het omdraaien: eentje die duidelijk begint maar gaandeweg onduidelijk wordt. Eentje die doodloopt, die eindigt in niets. En dat dan als surprise.

Het idee van een surprise omgebouwd tot een soort verrassing. Zaterdagochtend achter de computer. Ik had nog geen idee hoe de surprise er uit zou zien, maar begon vast een gedicht te tikken. Ik kon nu even de computer gebruiken, straks mocht mijn vrouw er achter. Dus eerst het gedicht, dan het fysieke ding waar ik eigenlijk nog niet over had nagedacht. Een minuut later was het klaar, plotseling. Ik voelde me een beetje overrompeld. Het gedicht en het cadeau klaar. Dat was duidelijk op het moment dat ik vanuit het niets de laatste twee dichtregels tikte. Hiermee was alles gezegd en viel er niets meer te doen. Het overviel me een beetje, maar ik wist dat dit het was:

Lieve W,

Welkom, bij je doodlopende surprise:
het leven.

Illusies,
anderen die je gelukkig maken,
je leven zin geven.

Prachtige illusies.
Er is maar één surprise,
dat is het leven zelf.

Sint, namens de liefde & de leegte

Dit A-viertje plakte ik onder in een ruime doos. Binnenkant van de doos plus randen van het gedicht nog wat met een spuitbus met goudverf bijgewerkt. Wat bloemetjes en frutsels erbij. En het ingepakt in een mooi Sinterklaaspapiertje. That’s all. W is de beste vriend van mijn zoon. Of was. En hij pakte de surprise aan, met twee handen. Pakte die uit, las de tekst. Was even verward… en knikte toen.

Een doodlopende surprise

Op zoek naar de zin van het bestaan. Ondertussen werkt alles ergens naar toe. Alles en ieder. Onweerstaanbaar, die neiging om op te bouwen, te groeien. Om je te ontplooien, te ontvouwen. Te worden wie je bent. Altijd onderweg naar iets wat groter is, dieper. Onweerstaanbaar aangetrokken door dat groeien. Hoe zou het anders kunnen? Het leven als verbeterproject. Grijp je kans!

Is er een andere manier om te leven? De dood lijkt er anders tegen aan te kijken. Die lijkt niet te malen om waar we naar toe denken te gaan. Die houdt weinig rekening met de vooruitgang. Is meer van het stoppen. Van het einde van elke beweging voorwaarts. De evolutie zit in onze biologie geloof ik, ook meer tussen de levens. Niet er binnen. Binnen het leven noemen we cellen die veranderen afwijkingen. Kanker. Evolutie is de afstand tussen mij, en mijn kind.

De dood gaat en staat waar die wil. Als laatste verrassing. Als je denkt dat je alles al gehad hebt. Na alles wat je hebt gedacht, hebt kunnen denken. Als haaks op elk plan, op elke beweging van onze geest. En op elke beweging van ons lijf.

Voor de duidelijkheid: ik bedoelde mijn surprise niet cynisch. Het was geen stil verwijt naar W. en de rijkdom van zijn gezinnetje, zijn jonge vrouw, zijn kind waar de energie van af spetterde. Het was en is meer een stille constatering. De strekking dringt langzaam tot mij door. Ik herkende geleidelijk wat er met mij gebeurd was de laatste jaren, na de dood van mijn zoon, en dat maakte iets helder. Ik voel me er niet somber over. Wel verbaasd. Het verrast me.

Helder wordt hoe dood gaan te maken heeft met leegte. En hoe dat in geen enkel plan past. Gedachten weten daar geen raad mee, die krassen over de spiegel van het leven zonder er vat op te krijgen. Vinden geen enkel houvast. En tegelijk stáát de dood. In ons midden. Precies in ons middelste midden. Is iedereen er even precies mee verbonden. Door zijn of haar eigen dood. Door de dood van alle voorouders. Door de aanstaande dood van alle mensen om ons heen.

Wat me raakt is onze onhandigheid bij het uitpakken van dit cadeau. Van de gift die het leven is. Hoe kan ik het leven in de ogen kijken en tegelijk accepteren dat de dood er deel van is? Innig verbonden, als twee geliefden…

© Dirk Oegema
1 januari 2017

Nog geen reacties.

Geef een reactie