Dualiteit – nondualiteit (Frederike Doeleman)

Dualiteit en nondualiteit zijn bekende begrippen in de spiritualiteit.
Het ginkgoblad zie ik vooral als symbool van nondualiteit; de eenheid van al.

Een bijzondere boom, een bijzonder blad

De ginkgo biloba, ook wel Japanse notenboom, speelt al lange tijd een rol in mijn leven, met name in mijn artistieke werk. Jaren voordat wij de eerste ginkgoboom in onze Zuidfranse tuin plantten, maakte ik al keramische ginkgobladeren. Het inbrengen van de nerven in de nog zachte klei was een meditatief werkje. Want nerven, daarvan heeft het ginkgoblad er vele!

De ginkgo als inspiratiebron

De ginkgo is voor vele kunstenaars een inspiratiebron geweest, in veel verschillende technieken: schilderijen, tekeningen, beeldhouwwerken, sieraden. Ook Goethe werd geïnspireerd door de ginkgo:


Ginkgo Biloba

 Dieses Baumblatt, der von Osten
Meinem Garten anvertraut,
Gibt geheimen Sinn zu kosten,
Wie’s den Wissenden erbaut. 

Ist es ein lebendig Wesen,
Das sich in sich selbst getrennt?
Sind es zwei die sich erlesen,
Dass man sie als eines kennt.

Solche Fragen zu erwidern
Fand ich wohl den rechten Sinn:
Fühlst Du nicht an meinen Liedern,
Dass ich eins und doppelt bin?

Dit gedicht is prachtig naar het Nederlands vertaald door Matthias Rozemond; de vertaling is te vinden op de site van Cor Kwant.

Waarom is de ginkgo – het blad, de vorm van de boom – zo’n belangrijke inspiratiebron voor mij? Niet alleen vind ik het blad prachtig mooi. Door de kleur – helder tot diep groen in de zomer, oogverblindend helder geel in het najaar; door de meer of minder diepe insnede in het midden van het blad is er iets van tweedeling, maar het is toch één blad: van (schijnbare) dualiteit naar nondualiteit. Dat is misschien wel de kern van wat mij aanspreekt. Want in de kern van alle leven is er uiteindelijk alleen nondualiteit; helaas wordt dit weinig gezien, laat staan ervaren. Daarbij komt, dat de boom voor mij ook staat voor de enorme levenskracht in de natuur.
De ginkgo bestond miljoenen jaren geleden al en heeft de klimaatveranderingen – hoewel niet overal – overleefd. In China en Japan staan exemplaren van meer dan 1000 jaar oud. En gelukkig vinden we ze nu ook weer in Europa. De voortzetting van het leven is een terugkerend thema in mijn werk.

Ook in mijn werk op papier komt de ginkgo voor. Op de foto van één van mijn werken – monotype – heeft de ginkgo zelfs een plekje veroverd over een werk heen, dat oorspronkelijk was geïnspireerd door Mark Rothko. Interpretatie van de dubbele driedeling laat ik graag aan de kijker over.

Nondualiteit of advaita 

De site www.nondualiteit.one beschrijft nondualiteit als volgt: alles is één (energie) in beweging en alles gebeurt zoals het gebeurt. De mens denkt dat hij/zij afgescheiden is van de eenheid en het leven onder controle moet houden. In een interview omschrijft Guri de Blok nondualiteit als volgt:

‘Dualiteit is de dagelijkse ervaring in het bewustzijn van tegenstellingen. Bijvoorbeeld tweeheden zoals hoog-laag, man-vrouw, ik en niet-ik. Non-dualiteit daarentegen is de ervaring dat er geen tegenstelling is tussen ik en niet-ik. Het is de ervaring van eenheid. In die eenheidservaring lost de primaire relatie de je hebt tot de ander – die gekenmerkt wordt door ‘ik’ en ‘mijn’ – op. Het persoonlijke bewustzijn wordt eerst waarneembaar in haar essentiële kwaliteiten, zoals liefde, kracht, vreugde, openheid en verwondering. Vervolgens lost dit op in een grenzeloos onpersoonlijk gewaarzijn.’ (De Koorddanser, 2 november 2015).

Wat je hiervan ook denken mag, we weten allemaal dat de dagelijkse ervaring in het bewustzijn van tegenstellingen tot veel ellende heeft geleid en zal blijven leiden tot lijden, zolang de nondualiteit niet ervaren wordt.

De Oude Hortus

De ginkgo heeft ook geneeskrachtige werking voor allerlei kwalen. Niet alleen bevordert het de bloedcirculatie, het is ook een antioxidant en is o.a. goed voor het geheugen en concentratie. De ginkgo is dan ook niet alleen een sierboom in menig park en tuin, maar wordt ook verbouwd in plantages in China, de Verenigde Staten en Frankrijk.

In de Oude Hortus van het Universiteitsmuseum in Utrecht staat ook een prachtige oude ginkgoboom; men weet niet eens hoe oud hij precies is. Het museumcafé is zelfs naar hem vernoemd: Ginkgo. In deze mooie, serene omgeving, waar de liefde voor al wat groeit en bloeit voelbaar is, laat ik vanaf 11 juni mijn werk zien. 

© Frederike Doeleman, 1 juni 2017

Tip:

Geef een reactie op deze column, helemaal onderaan deze pagina.

En onder de column kun je via ‘View all posts’ toegang krijgen tot alle columns van deze auteur.

Tip:

Geef een reactie op deze column, helemaal onderaan deze pagina.

En onder de column kun je via ‘View all posts’ toegang krijgen tot alle columns van deze auteur.

Tip:

Geef een reactie op deze column, helemaal onderaan deze pagina.

En onder de column kun je via ‘View all posts’ toegang krijgen tot alle columns van deze auteur.

Tip:

Geef een reactie op deze column, helemaal onderaan deze pagina.

En onder de column kun je via ‘View all posts’ toegang krijgen tot alle columns van deze auteur.

Tip:

Geef een reactie op deze column, helemaal onderaan deze pagina.

En onder de column kun je via ‘View all posts’ toegang krijgen tot alle columns van deze auteur.

Nog geen reacties.

Geef een reactie