Circulaire economie (Jolanda Verburg)

Toen ik nog in een mantelpak naar mijn werk ging zou ik het niet in mijn hoofd gehaald hebben om tweedehandskleding te kopen. En nu doe ik niet anders. Het is een sport geworden.

Al een paar jaar heb ik geen nieuwe kleding meer gekocht. Dat komt voort uit een challenge om een jaar lang geen nieuwe te kleding te kopen, bedoeld om aandacht te vragen voor de enorme milieuvervuiling die door de kledingindustrie wordt veroorzaakt.

Maar niet alleen de milieuvervuiling is een probleem, ook de uitbuiting van werknemers in deze sector is schrijnend. Denk aan het in 2013 ingestorte kledingatelier in Bangladesh. Lage lonen, slechte arbeidsomstandigheden en weinig oog voor het milieu zorgen ervoor dat kleding goedkoop is.

Tijdens het schrijven van deze column zond de NPO, heel toevallig, nogmaals de documentaire ‘Fashions dirty secrets’ uit, van de Engelse journalist en televisiemaker Stacey Dooley, over de kwalijke gevolgen van de kledingindustrie. Ik zag de documentaire al eerder in 2018 en was geschokt, waardoor mijn ogen nog verder geopend zijn. In Centraal-Azië is het Aralmeer, met een oppervlakte zo groot als Nederland, volledig verdwenen door de katoen- en kledingindustrie. Ook nu weer keek ik met verbazing en afschuw naar de documentaire.

Gebruikte kleding net zo leuk

Kleding is tegenwoordig zo goedkoop geworden dat wij veel kunnen kopen voor weinig geld. De lage prijzen hebben als consequentie dat aan kleding minder waarde wordt toegekend waardoor wij ook snel weer afscheid van onze aankopen nemen.

Het wil niet zeggen dat ik nooit iets ‘nieuws’ aanschaf, in de kringloopwinkels is genoeg te vinden. Ook zijn er kledingruilbeurzen. Na verloop van tijd verveelt een kledingstuk en heb ik wel weer eens zin in wat anders. Ruilen werkt en is daardoor een leuke optie. Het enige dat ik nieuw aanschaf is ondergoed, nachtkleding, zwemkleding en sokken. Wat ik ook niet zo gauw doe is een tweedehands muts dragen.

Met een muisklik gekocht

Nog een reden om te kopen bij tweedehandswinkels is omdat er steeds minder winkels in de buurt zijn. De ene na de andere kledingwinkel(keten) is verdwenen met lege winkelpanden tot gevolg. Als ik mij daarover beklaag krijg ik steevast de opmerking: “Dan koop je het toch gewoon online!” Mijn kinderen doen niet anders. Maar ik vind dat dus juist niet fijn. Ik wil iets aan kunnen trekken, kijken hoe het mij staat, of het prettig aanvoelt en of de maat juist is.

Online kleding kopen doe ik dus niet, maar wel bij de kringloopwinkel. Ik lever daarmee een bijdrage aan de circulaire economie en dat geeft een goed gevoel. Een circulaire economie betekent dat zoveel mogelijk in producten verwerkte grondstoffen aan het eind van de productlevenscyclus opnieuw worden gebruikt. Met als voordeel minder schade aan het milieu, omdat er minder nieuwe grondstoffen gedolven hoeven te worden.

Circulaire economie

Ons economische systeem is nog verre van circulair te noemen. Hoewel wij in Nederland sinds 2000 efficiënter omgaan met grondstoffen, zijn wij wel meer gaan verbruiken. De bewustwording betreft hergebruik groeit maar ons consumptiegedrag is weerbarstig. Verantwoord of niet, winkels met lage prijzen blijven aantrekkelijk.

Ik koop liever niet in de grote ketens die hun winst halen uit kleine prijzen en een hoge omloopsnelheid, omdat ik zie hoe kleine zelfstandigen zoals kantoorboekwinkels, cadeauwinkels en winkels met huishoudelijke artikelen het afleggen tegen dit soort organisatie. Zelfs de ketens die al van oudsher in onze winkelstraten te vinden zijn hebben het moeilijk.

Paneldiscussie

Laatst was ik bij een door mijn zoon georganiseerde paneldiscussie over merkkleding. Met zijn collega-studenten deed hij onderzoek naar het koopgedrag naar merkkleding. Ik realiseerde mij dat ik de enige was die niet bewust merken koopt. Veel merken kon ik niet eens benoemen. Tja als je koopt wat de kringloop biedt dan kan je moeilijk eisen stellen.

Een van de paneldeelnemers spande de kroon met internet- en merkaankopen. Zij bestelt een paar keer per jaar een grote hoeveelheid kleding van een merk in verschillende maten en kleuren en stuurt vervolgens meer dan de helft weer retour. Een weinig duurzame actie. Geretourneerde goederen gaan veelal niet terug in de vaste collectie en een deel wordt zelfs direct vernietigd. En dan heb ik het nog niet eens over de CO2-uitstoot van alle extra vervoersbewegingen.

Kapitaalvernietiging

Al die goedkope kleding, zonder al te veel gevoelswaarde, levert een enorme afvalberg op, zeker wanneer dit niet bij de kringloopwinkel terecht komt. Alleen al in Nederland wordt ca. 145 miljoen kg kleding gedumpt bij het restafval, terwijl veel ervan nog te gebruiken is. Wat een grondstoffen- en kapitaalvernietiging.

Is het kapitalistisch systeem hiermee niet doorgeschoten? Laten wij wat langer genieten van onze kleding, onze woninginrichting en alle luxegoederen als telefoons en laptops die wij bezitten, dat heeft positieve invloed op onze natuur. Ook maakt het ons minder kwetsbaar en afhankelijk van grote aanbieders uit het buitenland. En wil je toch gewoon nieuwe kleding kopen dan kan je kiezen voor biologische, verantwoorde en duurzame kleding. Bij het Nederlandse Mud Jeans lease je een spijkerbroek gemaakt van gerecyclede spijkerstof.

Bewustwordingsproces

Er zijn beslist goede ontwikkelingen, zoals het bewustzijn dat wij minder plastic moeten gebruiken. Ook zijn er steeds meer bedrijven die zich bewust richten op duurzaamheid en hergebruik, dit betekent dat wij als consumenten een keuze hebben. Ik word blij van alle kleine resultaten die behaald worden. Zo kondigde Unilever onlangs aan, na jarenlange druk van actiegroepen, dat ze stoppen met het maken van reclame gericht op kinderen. Chapeau voor Unilever!

Ieder mens maakt zijn eigen afwegingen in het leven. Dat moeten wij ook allemaal kunnen en blijven doen. Maar ik blijf mij verzetten tegen de consumptiedrift van onze samenleving. Voor mij is leven met een zo laag mogelijke ecologische voetafdruk belangrijk. Ik ben overtuigd dat alle kleine beetjes helpen. Voor mij past dit in een innerlijk bewustzijnsproces.

© Jolanda Verburg, 1 maart 2020

Foto’s: Jolanda Verburg – Demonstratie tegen kledingvernietiging en modeshow van hergebruikte kleding, 29 november 2019, Centraal Station Utrecht

, , , ,

2 reacties voor Circulaire economie (Jolanda Verburg)

  1. Chiara Sahin 02/03/2020 op 19:28 #

    Jolanda, leuke column! Ik zeg onder het avondeten tegen mijn echtgenoot dat wij onderhand een keertje nieuwe washandjes moeten kopen, omdat ze te grote gaten krijgen. Ik zit net uit te rekenen dat mijn was handjes inmiddels 35 jaar oud zijn 🙂

    • Jolanda Verburg 03/03/2020 op 19:10 #

      Dank je, Chiara.
      Goed bezig met je washandjes. Zo dragen wij allemaal ons steentje bij aan de duurzame samenleving!
      Groet, Jolanda

Laat een reactie achter op Chiara Sahin Click here to cancel reply.