Bespiegelingen bij de kleine man (Frederike Doeleman)

De kleine man is er weer, 10 maanden is hij nu. Wat een vreugde om dit kleine wereldwondertje een paar dagen bij ons te hebben; dat hij weer aan ons is toevertrouwd en dat we een stukje van zijn ontwikkeling ‘live’ kunnen volgen. Hij inspireert mij tot de volgende bespiegelingen.

Van eenheid naar afgescheidenheid

Een paar weken geleden hadden we hier onze kleindochter van anderhalf. Haar eenheidsgevoel met de wereld is al plaats aan het maken voor de ervaring van een eigen identiteit. Daartoe aangespoord door de omgeving: wie is mama? Wijzen. Wie is papa? Wijzen. Wie is Iris? En ja, ze wijst met het vingertje naar zichzelf.
In deze periode worden kinderen vaak eenkennig, bescherming als zij zoeken bij hun moeder en/of vader. Geen wonder, die overgang van eenheidservaren (ik heb het niet over besef, want dit gaat allemaal niet bewust) naar besef van afgescheidenheid, althans van een eigen ik, is ingrijpend. Het kindje gaat zijn persoonlijkheid verder ontwikkelen en dat schept naast vreugde en plezier ook het  begin van lijden. Want er ontstaan gedachten, overtuigingen over hoe het/iets/iemand, inclusief zijzelf zou moeten zijn. Als het dan anders blijkt te zijn, ontstaat er stress als gevolg van angst, woede of verdriet. Een kind kan volledig overstuur raken, als een ander kindje iets afpakt, omdat het denkt dat het van hem is. In de eenheidswereld van het begin (en van mensen, die tot zelfrealisatie zijn gekomen) is alles van iedereen; is er geen mijn en dijn.

Vraag jezelf vrij van Byron Katie

De kleine man is nog niet zover; al wel hard bezig met de wereld om zich heen te verkennen, maar hij maakt er nog deel van uit, zonder een ego te ervaren. Hij stopt nog alles in zijn mond om ook met zijn smaakpapillen de wereld te kunnen duiden.Na enige tijd ontstaat er steeds meer een eigen wil. Nu al duwt hij kordaat de fles weg, als hij genoeg heeft gehad.
Het doet me denken aan een sessie met The Work van Byron Katie in haar nieuwe boek Vraag jezelf vrij. In mijn vorige column schreef ik al over The Work. In Vraag jezelf vrij, subtitel Hoe vier vragen je hoofd én je hart kunnen openstellen  reflecteert Byron Katie op de Diamantsoetra. Deze soetra (zo genoemd omdat het een geschrift is ‘met zo’n glasharde wijsheid dat het door twijfel kan snijden zoals een diamant door glas’) zou rond het jaar 350 na Christus in de vorm van een dialoog met de historische boeddha geschreven zijn, en is in 868 als Chinese kopie op hout gepubliceerd. De auteur, zo schrijft  medeauteur van Vraag jezelf vrij Stephen Mitchel in een toelichting op de diamantsoetra wil dat wij ontwaken voor de realiteit. In de kern gaat het in de soetra om de woorden ‘Ontwikkel een geest die nergens vertoeft’.
Byron Katie beschrijft ook enkele sessies, waarin ze mensen met een probleem (vaak in relatie tot iemand in de omgeving: vader/moeder, zoon/dochter, vriend/vriendin) naar bevrijdend inzicht begeleidt.

Het kleine meisje wil niet wat papa wil

Het betreft een sessie met de jonge vader Philippe. Hij is boos op zijn dochter van – let wel –  nog geen 2 jaar  ‘omdat zij niet naar me luistert en niet doet wat ik zeg’. Zij zet zich schrap, want wil niet in het kinderzitje in de auto. De hele serie vragen van The Work wordt aan de hand van vaders gedachte, dat zij niet naar hem luistert (en nog meer: ‘Ze doet niet wat ik zeg’;  ‘Ik wil dat zij naar mij luistert en er blij mee is’; ‘Zij moet rekening houden met de behoeften van het gezin’; ‘Zij is een stom kind, onredelijk, grillig en een prinses op de erwt’.) doorgenomen. Dit klinkt allemaal nogal heftig; Byron Katie vraagt de mensen hun gedachten op papier te zetten en zichzelf noch de ander te sparen, dus echt de frustraties vrij ruimte te geven. Byron Katie stelt dan vragen als: Kan je absoluut zeker weten, dat het waar is (wat je denkt en hebt opgeschreven).  En oh, wat brengt de bespreking hiervan een bevrijdend inzicht aan de jonge vader. Het ‘denken te weten’ gaat – na min of meer  meditatief naar binnen te zijn gegaan – over in het loslaten van het geloof in zijn gedachten. Weg frustratie, weg stress. Hij kan zijn dochter weer liefhebben; vindt haar redelijk, ja fantastisch! Het zal goed zijn als de jonge vader Philippe nog wat dieper graaft en zich afvraagt, waar deze stressvolle gedachten vandaan komen; wellicht gestoeld op overtuigingen die teruggaan naar zijn eigen jeugd.

Een voortdurend leerproces

Toen onze oudste zoon zo klein was hadden wij een vergelijkbare ervaring; we wilden hem in de buggy zetten, hij wilde dat niet en schreeuwde moord en brand. Hij maakte zijn kleine lijfje zo stijf als een plank. Het duurde even, voordat wij door hadden, dat het een prestigeslag zou worden, als wìj onze poot stijf hielden.
Dit zijn veel voorkomende situaties, zeker als we als jonge ouders alle ballen tegelijk in de lucht willen houden: werk, sociale contacten, sport- en andere activiteiten, kinderen. Ouders hebben haast, het kleine kind nog niet. Het wil spelen en wil soms niet worden vastgebonden in autozitje of buggy. Ik word mij dat ook beter bewust. Ik heb ongetwijfeld ideeën, gedachten en vast ook overtuigingen over hoe het beste met mijn kleinkinderen omgegaan kan worden;  hoe ze het beste opgevoed zouden kunnen worden, maar heb ik die onderzocht en nog belangrijker: is het mijn zaak? Nee!  En dat is niet negatief bedoeld, in de zin dat het mij niet zou interesseren. Nee, dat is de zaak van de ouders, en hun aanpak heb ik te respecteren en meer dan dat. Ook het grootouderschap heeft zijn leerproces!

© Frederike Doeleman, 1 juli 2018

Bronnen: Byron Katie, Vraag jezelf vrij, uitg. Harper Collins

Tip:

Als je de column met anderen op Facebook wilt delen, klik dan op ‘Pagina leuk vinden’, helemaal onderaan in de voettekst.

Nog geen reacties.

Geef een reactie